Skip to main content
فهرست مقالات

نقش مقتضیات زمان و مکان در حقوق کیفری اسلامی

نویسنده: ؛

زمستان 1377 - شماره 8 (34 صفحه - از 111 تا 144)

کلیدواژه ها : مقتضیات زمان و مکان ،نظریه حقوقی ،حقوق کیفری اسلامی ،احکام حکومتی ،احکام اجتهادی ،احکام منصوصه ،احکام قضائی

کلید واژه های ماشینی : مقتضیات زمان و مکان ،حقوق کیفری اسلامی ،کیفری ،زمان و مکان ،مقتضیات زمان ،حقوق کیفری ،مقتضیات ،احکام حکومتی ،کیفری اسلامی ،احکام منصوصه کیفری ،احکام قضایی ،حکم شرعی ،امام‌خمینی قدس‌سره ،احکام منصوصه ،تأثیر مقتضیات زمان ،مکان در اجتهاد ،مکان در حقوق ،شریعت اسلامی ،قضایی ،شرعی ،قدس‌سره ،احکام کیفری ،نظریه‌های حقوقی ،حضرت امام‌خمینی قدس‌سره ،نظام حقوقی ،احکام مستنبطه کیفری ،قلمرو حقوق کیفری اسلامی ،فقه اسلامی ،نشر آثار امام‌خمینی قدس‌سره ،تأثیر زمان و مکان

این پرسش که «حقوق کیفری اسلامی» با ادعای ثبات شریعت، چگونه می‌تواند در مبارزه با پدیده‌های متغیر جرم و مجرمیت کارا و مؤثر باشد، از جمله پرسشهای بنیادین در حوزه نظریه‌های حقوقی است که مصلحان اسلامی و نیز اسلام‌شناسان و مستشرقان، درباره آن بحث و مناقشه کرده‌اند. دراین نوشتار سعی شده برمبنای نظریه قانونی ولایت فقیه و دکترین «نقش تعیین کننده زمان و مکان در اجتهاد» که از سوی حضرت امام خمینی قدس‌سره مطرح شده است، پاسخی روشمند و جامع برای این پرسش ارائه شود. دراینجا با نظر به اهم آرا و اندیشه‌های موجود در فقه، اصول و کلام شیعی، برای حقوق کیفری اسلامی دو بخش: ثابت و متغیر، در نظر گرفته شده است. بخش ثابت آن که وصف ابدی بودن و همه زمانی ومکانی را به همراه دارد، شامل احکام کیفری منصوصی است که درقالب نصوص کتاب و سنت به جامعه‌اسلامی ابلاغ شده است. مقتضیات زمان ومکان، به معنای تغیرات وتحولات گوناگون جامعه بشری، که همسو با اهداف اصلی دین (مصالح معتبره نهایی) است، با تأثیر برموضوع، متعلق یا مصداق این بخش از احکام، موجب تغییر، به معنای جابجایی یک موضوع از تحت یک خاص، می‌شود. اما در بخش متغیر حقوق کیفری اسلامی که شامل نظریات و فتاوای مجتهدان اسلامی(احکام مستنبطه)، احکام صادره از سوی ولی فقیه (احکام حکومتی) و آرای قاضی اسلامی (احکام قضایی) است، مقتضیات زمان و مکان با مکانیزم‌های متفاوتی اثر می‌گذارد. در این نوشتار به طور اجمال، مکانیزم‌های مزبور بررسی می‌شود.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.