Skip to main content
فهرست مقالات

تئوریهای صدق

نویسنده:

(17 صفحه - از 29 تا 45)

کلید واژه های ماشینی : صدق، صدق و کذب، نسبیت، مطابقت، نظریه، تلائم، پراگماتیسم، نظریه مطابقت، حقیقت، تئوریهای صدق

خلاصه ماشینی:

"مسئله صدق و کذب و حقیقت و خطا، ناظر به ادراک حصولی است و اندیشه‌های حضوری تخصصا از محل بحث صدق خارجند زیرا در علوم حصولی، وساطت مفهومی میان عالم و معلوم خارجی تحقق دارد و به همین دلیل صدق و کذب و مطابقت و عدم مطابقت اندیشه با واقع معنا پیدا می‌کند، ولی در علم حضوری، عالم مستقیما با معلوم خارجی تماس پیدا می‌کند و خطا در آن راه ندارد. (11) ارسطو نیز در متافیزیک به تفسیر صدق و نظریه مطابقت می‌پردازد و چنین می‌نگارد: اما در واقع وجود هیچ‌چیز «میانی» در بین دو نقیض نیز امکان ندارد، بلکه درباره یک چیز، باید یک چیز را ـ هرچه باشد ـ یا ایجاب کرد یا سلب، این نیز هنگامی روشن می‌شود که ما تعریف کنیم که صدق و کذب چیست؟ زیرا گفتن اینکه «موجود» نیست یا «ناموجود» هست، دروغ است اما اینکه «موجود» هست و «ناموجود» نیست، راست است. (29) فیلیسین شاله نیز در کتاب فلسفه علمی همین مطلب را مورد تأکید قرار می‌دهد و می‌نویسد: وصف بارز حقیقت این است که وفاق تمام افکار را در ذهن فرد و توافق تمام اذهان افراد جامعه انسانی را در یک زمان به‌حصول می‌آورد و وحدت معنوی ایجاد می‌کند. (39)اشکالات نظریه پراگماتیسم تئوری عمل‌گرا از سوی بسیاری از منتقدان گرفتار نقد و نظر شد که به‌اختصار اشاره می شود: اولا اصطلاح و مفاهیم سودمندی، کارآمدی، مفید بودن، صلاح عملی و مصلحت، مفاهیمی مبهم و کیفی‌اند و نظریه‌پردازان این تئوری یعنی پیرس، جیمز و دیوئی مقصود دقیق خود را از این واژه‌ها مشخص نساخته‌اند، آیا منظور آنها از این مفاهیم، تحقیق‌پذیری و ابطال‌ناپذیری گزاره‌هاست یا مطلق سودمندی و منفعت مدنظر است؟ بنابراین گزاره آزمون‌ناپذیر اگر با ملاکهای تجربی تحقیق‌پذیر نباشد ولی مفیدبخش باشد، صحیح و حقیقی تلقی می‌شود."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.