Skip to main content
فهرست مقالات

دین و علوم تجربی: کدامین وحدت؟!

نویسنده:

ISC (42 صفحه - از 11 تا 52)

کلید واژه های ماشینی : دین ،فوکو ،معرفت‌شناسی ،علوم تجربی ،وحدت ،سیاسی ،انسان ،اسلام ،قدرت ،علوم تحصلی ،اکراه ،تکنیکهای ،دین و علوم تجربی ،فلسفه تحصلی ،دین اسلام ،فلسفه ،ارتباط ،مقاله ،معرفت‌شناسانه ،معرفت‌شناسی در علوم تجربی ،مبحث ،اکراه در دین ،نسب‌شناسی علم تحصلی ،اعمال قدرت ،رابطه ،فاعل اخلاقی ،اهداف سیاسی و اخلاقی ،ممکن ،سرمشق زبانی ،میشل فوکو

خلاصه ماشینی:

"ممکن است گفته شود مگر نه آن است که خود بنیانگذاران علوم تحصلی تأکید داشته‌اند: هیچ اصل مسلم و مقدسی در علم وجود ندارد، در علم همه چیز را زیر سؤال می‌برند، بی‌طرفی علمی را ارج می‌نهند، عینیت‌گرا می‌باشند و از تحلیل‌های عاطفی و قضاوتهای ارزشی پرهیز می‌شود، بین هست و نیست‌ها و باید و نبایدها رابطه‌ای برقرار نمی‌سازند، موضعشان نسبت به کاربردهای سیاسی و اخلاقی مختلف یافته‌های علمی به عنوان عالم تجربی علی‌السویه است، و مگر نه آن است که می‌توانند صدها و صدها فضیلت «غیرایمانی» از این قبیل برای خود ذکر کنند؟ پس چگونه ممکن است کسی به علم بیش از دین ایمان داشته باشد در حالی که خود علم می‌گوید مرا با ایمان شما کاری نیست چه من هم کار خدا را به خدا واگذاشته‌ام و هم کار قیصر را به قیصر و سر خویش دارم؟ اگر علم در این ادعا صادق می‌بود و همان که بود می‌نمود، شاید می‌شد انتظار داشت که متواضعانه به محدودیتهای خود اعتراف کند و صحنه را در صورت تعارض غیرقابل‌حل به نفع دین ترک گوید، اما زهی خیال باطل تمامی تواضعات مزبور خودستایی بود به هزار زبان. اما امید می‌رود تاکنون روشن شده باشد که این مقاله به هیچ وجه در مورد صحت و سقم علوم از نظر درونی قضاوتی نکرده است و همچنین خدمات علوم در کل را نیز مورد سؤال قرار نداده است؛ حتی گفته شد که در ابتدا علوم تحصلی از جنبه رهایی‌بخشی انسان از سلطه تکنیکهای خشن انسان‌سازی مسیحی اهمیت یافتند، اما دو نکته مطرح است: اول آنکه علوم تحصلی به تدریج تمامیت‌خواه شدند و تبدیل شدند به قدرتی سلطه‌گر که اختیار انسان را از وی سلب کردند، دوم آنکه روح این مقاله دفاع از صلاحیت انسان‌سازی اسلام به عنوان یک دین الهی در برابر صور معرفتی دیگر است نه دفاع از عملکرد «دینداران» و هر مسلمانی."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.