Skip to main content
فهرست مقالات

عقل علیه عقل: ملاحظاتی در باب روشنگری

نویسنده:

مترجم:

(12 صفحه - از 169 تا 180)

کلید واژه های ماشینی : عقل ،ول‌تر ،روشنگری ،دین ،فلسفه ،علم ،صنعتی ،تفکر ،مفاهیم ،اسطوره‌ای ،نفس ،اجتماعی ،عقل علیه عقل ،حقیقت ،مدرن ،جامعه ،گرایش ،طبیعت ،فرهنگ ،فرد ،اصول ،تلاش ،انسان ،تحول ،عصر روشنگری ،تصور ،گرایش عقل به تخریب نفس ،ملاحظاتی در باب روشنگری ،تفکر عصر روشنگری ،همهء

خلاصه ماشینی:

"برای پرداختن به چنین مسایلی،او باید از حیطهء کار تخصصی خود خارج شود،و علاوه بر این،با توجه به جدایی دقیق علم از هر گونه تلاش‌ فکری دیگر،هرگز نمی‌تواند باور کند که مفهوم حقیقت،کا تحقیق علمی او متضمن آن است، می‌تواند در مورد تصمیمات غایی جامعه یا فرد نیز اعمال شود. از آنجا که تمدن فنی از دل دقیقا همان عقل بی‌باکی‌ برخاسته است که اینک سرگرم انحلال آن است،پس عقل باید تاریخ افت و خیزهای آن را بازسازی‌ کند-یا به تعبیری،باید برای به یادآوردن خاستگاه آن تمدن تلاش کند و گرایشها و مکانیسمهای‌ ذاتی خود در جهت تخریب نفس را بفهمد،«زیرا هر گونه تحقیق و هر گونه دانش چیزی نیست مگر یادآوری. احترامی که دانشمند مدرن نسبت به آنها ابراز می‌کند،البته فقط وقتی که در خارج از زمینهء مطالعات تخصصی او به کار رفته باشند،این واقعیت را تغییر نمی‌دهد که منطق درونی خود علم معطوف به تصوری از حقیقت است که کاملا نافی‌ به رسمیت شناختن پدیده‌هایی چون روح یا فرد. هر چه توده‌ها با شدت‌ و عمق بیشتری حس کنند مفاهیمی که قرار است احیا شوند فاقد هر گونه پایه و اساس واقعی در واقعیت اجتماعی امروزند،اهمیت نقش هیپنوتیسم توده‌ای به منزلهء یگانه راه پذیرش این مفاهیم‌ نیز بیشتر می‌شود؛و البته پس از پذیرش آنها،هوداری توده‌ها هم بیش از پیش بر تعصب و نه عقل‌ متکی می‌گردد. ولی اگر بپذیریم که نا احیای اسطوره‌های کهن و نه ابداع اسطوره‌های جدید،هیچ یک نمی‌تواند جریان روشنگری را مهار کند،آیا نتیجهء کار پرتاب شدن به درون نگرش بدبینانه،یأس و نیهیلیسم‌ نیست؟پاسخ این اعتراض انتقادی بسیار ساده است،لیکن طرح این پاسخ امروزه چنان نادر است که‌ روایت سارتر از اگزیستانسیالیسم به جهت اتخاذ همین نگرش،امری کاملا بدیع و انقلابی به نظر می‌رسد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.