Skip to main content
فهرست مقالات

وحدت اسلامی یا وفاق تشیع و تسنن در سخنان امام علی (ع)

نویسنده: ؛

بهار 1385 - شماره 15 و 16 (27 صفحه - از 41 تا 67)

کلیدواژه ها : قرائت ،امامت ،وحدت ،سیره ،خلافت ،اختلاف ،عصبیت ،ادب ،تفرقه

کلید واژه های ماشینی : وحدت اسلامی ،علی علیه‌السلام ،تفرقه ،اهل سنت ،حضرت علی علیه‌السلام ،صلی‌الله‌علیه‌و‌آله ،صلی‌الله‌علیه‌و‌آله از اسلام ،حضرت محمد صلی‌الله‌علیه‌و‌آله ،پیغمبر ،سنی ،تفرقه میان شیعه ،اختلاف‌ها به تفرقه ،خداوند ،محمد صلی‌الله‌علیه‌و‌آله ،پیغمبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله ،مذاهب اسلامی ،مسلمین ،امت اسلامی ،پیغمبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله ،صدر اسلام ،وحدت مسلمین ،تفرقه و اختلاف ،امام علیه‌السلام ،قرائت دینی از وحدت ،خداوند متعال ،رسول خدا ،آتش تفرقه ،علی‌بن‌ابیطالب علیه‌السلام ،آیات قرآن ،پیغمبر اکرم

در طول حیات پربرکت حضرت محمد صلی‌الله‌علیه‌و‌آله از اسلام تنها یک قرائت واحد وجود داشت که منشاء آن عبارت بود از قرآن و سیره پیامبر. اما از همان آغازین ساعات ارتحال آن حضرت، به سرعت دو جریان در ایمان امت اسلامی پدید آمد جریان اول گروهی از اصحاب بودند که در سقیفه بنی ساعده گرد آمده و به هر دلیل خلافت را مقوله‌ای دانستند که در دین از پیش برایش تکلیفی تعیین نشده و انتخاب خلیفه به نظر مردم بستگی دارد. گروه دوم از اصحاب نیز با تکیه بر دلائلی خلافت را تفسیر دیگری نموده و امامت را ادامه رسالت و نبوت دانسته و حضرت علی علیه‌السلام را کسی دانستند که به تصریح حضرت محمد صلی‌الله‌علیه‌و‌آله در ماجرای غدیر خم به امامت و جانشینی بعد از ایشان منصوب شدند. با اینهمه وجود قرائت‌های مختلف از دین، حتی در بحث امامت و خلافت فی نفسه نباید به تفرق و جدایی منجر شود. سیره و روش حضرت علی علیه‌السلام در حوادث صدر اسلام و خلافت خلفای راشدین گواه بی‌بدیلی است برای اثبات مدعای این موضوع که آن حضرت به رغم اعتقاد به حقانیت خویش در امر جانشینی پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله و بیان مکرر آن به عنوان یک دیدگاه اعتقادی، نه تنها در مقابل خلفا قرار نگرفتند بلکه با اقدامات شگفت‌انگیزی همچون بیعت با ابوبکر. ارائه مشورت‌های فراوان در مقاطع گوناگون به خلفاء، ترغیب پیروان خویش به همکاری با آنها، مشارکت در امور دیوانی، قضا و حتی جنگهای آن دوره، پذیرش چند بار جانشینی عمر در مدینه و اداره این شهر در غیاب خلیفه، تلاش زایدالوصف در مقابل ناراضیان خلیفه سوم و پرهیز دادن آنها از کشتن ایشان، تا جایی که حسنین علیهماالسلام را در آستان دارالخلافه برای حفاظت از ورود ناراضیان به آنجا گماشتند، همه و همه گویای این نکته حساس و سرنوشت‌ساز بود که مبادا اختلاف‌های پیش آمده بر سر جانشینی به تفرقه و تضاد و دشمنی میان مسلمانان منجر شود و سیره سایر امامان (صلوات الله علیهم اجمعین) نیز جز این نبود. آن بزرگواران ضمن بیان نظرات و اعتقادات خود و تعلیم آن به شاگردان فراوانی که در طول حیات پربرکت خویش تربیت می‌فرمودند، در حالیکه اعتقاداتشان با عقاید و نظرات دیگر عالمان مسلمان آن زمان، اختلاف اساسی داشت، همواره می‌کوشیدند این اختلاف‌ها به تفرقه و شقاق میان مسلمانان منجر نشود. ما به هیچ وجه شیوه طعن و لعن و ناسزاگویی در لسان این بزرگواران مشاهده نمی‌کنیم. عالمان روشن ضمیر، آگاه و معتقد به وحدت واقعی مسلمانان نیز در طول تاریخ اسلام همین سیره و روش را دنبال کرده‌اند. با اینهمه متأسفانه واقعیت تلخ این است که به رغم این تلاش‌ها، تفرقه میان شیعه و سنی در دنیای اسلام، خصوصا چند قرن اخیر، هم در میان عامه مردم و هم عالمان دینی جو غالب بوده است و البته که حاکمان هم از این شقاق نهایت استفاده را کرده‌اند و هم خود به آتش تفرقه و اختلاف دامن زده‌اند.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.