Skip to main content
فهرست مقالات

تأملی در کاوشهای عقل عملی (فلسفه اخلاق) از منظر استاد حایری یزدی

نویسنده:

(18 صفحه - از 104 تا 121)

کلید واژه های ماشینی : فلسفه اخلاق ،کاوشهای عقل عملی ،هستی ،ذات ،فعل ،علم اخلاق ،اراده ،ضرورت ،فلسفه اخلاقبه‌طور کلی علم اخلاق ،موضوع علم اخلاق هستی‌های ،قیاس ،مفاهیم ،انسان ،حمل ،استنتاج ،تأملی در کاوشهای عقل ،اعتباریات ،رابطه ،قضایای اخلاقی ،علم ،قیاس کلی عقل نظری ،فلسفه اخلاق در باب هستی‌های ،استدلال ،قضایای اخلاقی موضوع و محمول ،موضوع ،مقدور ،عقل نظری ،نتیجه قیاس کلی عقل ،مقدمات حاوی هستی ،کاوشهای عقل نظری

خلاصه ماشینی:

"علم اخلاق و فلسفه اخلاق به‌طور کلی علم اخلاق به هستی‌هایی که تحت قدرت و اراده و اختیار ما است،تعلقمی‌گیرد و به بیان دیگر موضوع علم اخلاق هستی‌های مقدر است(از آن حیث که این امورمتعلق حسن و قبح و بایستی و نبایستی قرار می‌گیرند). لیکن با تحلیلی که در باب مفاهیم و تصورات به عمل آمد باید گفت معنا ومفاد این تعبیر این است که«این هستی مقدور خاص با انسان رابطه ضروری دارد و آن فقط بهعلم و اراده انسان بستگی دارد»یا به‌طور خلاصه«این فعل خاص با انسان رابطه ضروریدارد»یا«اراده من به انجام فعل خاص تعلق گرفته است». بدیهی یا نظری قضایای اخلاقی از قبیل«عدل خوب و بایسته است»و«ظلم قبیح و نبایسته است»جزوقضایای ضروری و بدیهی اولیه است چرا که صرف تصور موضوع و محمول و نسبت آن دوبرای اذعان بدانها کافی است(و البته این امر نیز برمی‌گردد به عوارض ذاتیه بودن محمولاتاین دسته از قضایا نسبت به موضوعاتشان). 8. مباحث منطقی پرسش هیوم:«بایستی»،«استی»و«هستی» مساله‌ای را که هیوم مطرح ساخته است در قالب دو اشکال و مساله جداگانه قابل طرح&%01017FANG010G% است:مساله نخست این است ک هرد علومی مانند فلسفه یا علوم دیگر ما برای ساختن قضایاو ارتباط موضوع و محمول از رابطه خاص«استی»سود می‌بریم مثلا می‌گوییم:«انسان دارایاختیار است»،«خداوند عالم است»و یا آنکه از«هست»سود می‌بریم و می‌گوییم«خداوندهست». خلاصه ما می‌توانیم براساس همگونی وهم‌سنخی هستی با بایستی،از مقدمات حاوی هست و است به نتیجه بایستی واصل شویم ودر طریق این استنتاج هیچ تفاوتی میان اشیا-هستی‌های نامقدور-و افعال-هستی‌هایمقدور-وجود ندارد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.