Skip to main content
فهرست مقالات

تحلیلاتی نو درباره مجاز

نویسنده:

(13 صفحه - از 121 تا 133)

کلید واژه های ماشینی : مجاز، بلاغت، استعمال، لفظ، استعاره، معنی، تشبیه، ذهن، مفهوم، گوینده

خلاصه ماشینی:

"تفتازانی در شرح این تقسیم‌ می‌گوید،همچنان که کلمات برای‌ معانی خاص خود وضع شده است‌ مرکبات نیز وضع«نوعی»دارد(به این‌ معنی که فی المثل ترکیب فعل و فاعل‌ برای افادهء معنی صدور فعل از فاعل‌ قرار داده شده)و اگر ترکیبی لفظی‌ (مانند ترکیب فعل و فاعل در مثال بالا) در غیر موضوع له اصلی خود به کار رود (چنان که در مثال بالا عمل پائی پیش و پائی پس نهادن در واقع از شخص منظور سر نزده است)ناگزیر مجاز خواهد بود30. *** در اصول فقه شیعی دو روش دیگر در تحلیل استعمال لفظ در معنی مجازی‌ دیده می‌شود که هر دو در اصل از تحلیل‌ عبدالقاهر جرجانی و سکاکی در مورد استعاره الهام گرفته و بر برداشت و نگرش هوا داران آن تحلیلات در مباحث فرعی این باب نیز تأثیر روشن‌ گذارده است: 1-یک نظر می‌گوید که اساس‌ استعمال مجازی توسعه‌ای است که‌ ذهن در مفهوم موضوع له لفظ می‌دهد به‌ طوری که محدودهء شمول آن لفظ را از حدود نخستین،گسترش داده و شامل‌ (29)ایضاح:268 و 304. به‌ عقیدهء هواداران این نظر،لفظ در تمامی‌ موارد(اعم از موارد استعمال حقیقی یا مجازی،موارد استعاره یا مجاز مرسل، مجاز مفرد و مرکب و تشبیه و کنایه)در معنای حقیقی تام و تمام خود استعمال‌ شده و عمل کرد ذهنی در این موارد هیچ‌ فرقی با یکدیگر ندارد و در نتیجه عملا چیزی به شکل مجاز لغوی به آن گونه‌ که بلاغت دانان گفته‌اند در خارج‌ وجود ندارد،چه نه لفظ در معنائی جز معنی اصلی به کار می‌رود و نه توسعی‌ ذهنی در مفهوم لفظ به وجود می‌آید و نه‌ «مستعمل فیه»فردی از افراد آن تصور می‌گردد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.