Skip to main content
فهرست مقالات

تحلیلاتی نو درباره مجاز

نویسنده:

(13 صفحه - از 121 تا 133)

کلید واژه های ماشینی : مجاز، بلاغت، استعمال، لفظ، استعاره، معنی، تشبیه، ذهن، مفهوم، گوینده، تحلیل، سخن، اسلامی، علم بلاغت، کلمه، دانان، دانشمندان، چاپ قاهره، جمله، استعمال مجازی، اصلی، علم، استعمال لفظ در معنی مجازی، اصول فقه، دانشمندان اصول فقه، علم اصول فقه اسلامی، استعمال جملات تشبیهی در معانی، تحلیل استعمال لفظ در معنی، استعمال لفظ، حالت

خلاصه ماشینی: "تفتازانی در شرح این تقسیم‌ می‌گوید،همچنان که کلمات برای‌ معانی خاص خود وضع شده است‌ مرکبات نیز وضع«نوعی»دارد(به این‌ معنی که فی المثل ترکیب فعل و فاعل‌ برای افادهء معنی صدور فعل از فاعل‌ قرار داده شده)و اگر ترکیبی لفظی‌ (مانند ترکیب فعل و فاعل در مثال بالا) در غیر موضوع له اصلی خود به کار رود (چنان که در مثال بالا عمل پائی پیش و پائی پس نهادن در واقع از شخص منظور سر نزده است)ناگزیر مجاز خواهد بود30. *** در اصول فقه شیعی دو روش دیگر در تحلیل استعمال لفظ در معنی مجازی‌ دیده می‌شود که هر دو در اصل از تحلیل‌ عبدالقاهر جرجانی و سکاکی در مورد استعاره الهام گرفته و بر برداشت و نگرش هوا داران آن تحلیلات در مباحث فرعی این باب نیز تأثیر روشن‌ گذارده است: 1-یک نظر می‌گوید که اساس‌ استعمال مجازی توسعه‌ای است که‌ ذهن در مفهوم موضوع له لفظ می‌دهد به‌ طوری که محدودهء شمول آن لفظ را از حدود نخستین،گسترش داده و شامل‌ (29)ایضاح:268 و 304. به‌ عقیدهء هواداران این نظر،لفظ در تمامی‌ موارد(اعم از موارد استعمال حقیقی یا مجازی،موارد استعاره یا مجاز مرسل، مجاز مفرد و مرکب و تشبیه و کنایه)در معنای حقیقی تام و تمام خود استعمال‌ شده و عمل کرد ذهنی در این موارد هیچ‌ فرقی با یکدیگر ندارد و در نتیجه عملا چیزی به شکل مجاز لغوی به آن گونه‌ که بلاغت دانان گفته‌اند در خارج‌ وجود ندارد،چه نه لفظ در معنائی جز معنی اصلی به کار می‌رود و نه توسعی‌ ذهنی در مفهوم لفظ به وجود می‌آید و نه‌ «مستعمل فیه»فردی از افراد آن تصور می‌گردد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.