Skip to main content
فهرست مقالات

معنویت دینی در نقاشی های دوران صفوی و عثمانی

نویسنده:

علمی-پژوهشی/ISC (18 صفحه - از 133 تا 150)

کلیدواژه ها : نسخ خطی ،معنویت دینی ،نقاشی‌های مذهبی ،دوران صفویه ،دوران عثمانی ،مفاهیم شیعی

کلید واژه های ماشینی : نقاشی، هنر، عثمانی، تصویر، صفوی، دوران صفوی، نسخ خطی، نسخ خطی ایرانی، امام، دوران صفوی و عثمانی، شیعه، مصور، تصویرگریهای عثمانی و صفوی نسخ، صفوی نسخ خطی، موقعیت هنر در دوران ترکان، پیامبر ( ص )، ترکان، هنر تصویرگریهای عثمانی و صفوی، دوران ترکان عثمانی، نسخ خطی مصور، ایرانی، نسخه خطی، نسخ خطی دوران صفوی، دربار، اسلام، بررسی نسخ خطی مذهبی، معروف، دوران صفویان، علی ( ع )، تاریخ نقاشی دربار عثمانی

در بعد تکنیکها و شیوه‌ها یکی از دلایل شباهت‌های تکنیکی هنری در هنر تصویرگریهای عثمانی و صفوی نسخ خطی بودند که یا بصورت غنایم در جنگها یا بصورت هدایایی سیاسی بین دو کشور رد و بدل می‌شدند که هم اکنون در مجموعه‌ای در موزه معروف «توپ قاپی سرای» نگهداری می‌شوند که این تکنیکها و اسلوب‌ها همگی نشان دهندة مکتب‌های نقاشی شیراز، هرات و تبریز می‌باشند. بسیاری از نسخ خطی ایرانی مصور در نیمه اول قرن دهم، بویژه بین سالهای 941 و 945 و همینطور در سالهای 954 هنگامی‌که کارگاه هنری شاه طهماسب در رشد و تکامل بالائی قرار داشت و در هنگام قرارداد صلح بین او و شاه سلیمان بعنوان غنایم جنگی و هدایای دیپلماتیک به آنجا راه پیدا کردند. وجود عناصر مشابه در تصویرگریهای مذهبی همانند پوشش پیامبر‌(ص) و امامان(ع) و وجود قداست آنان در نقاشیها و همچنین انتخاب موضوعات مشابه که تأکیدی برحقانیت شیعه بود از جمله تشابهاتی است که در نگاره‌های دو کشور قابل بررسی و تأمل است. در این مقاله علاوه بر معرفی و بررسی نسخ خطی مذهبی هر دو دوره صفوی و عثمانی به وجود افتراق‌ها و تشابهات مذهبی با موضوع شیعه در نگاره‌های هر دو کشور پرداخته می‌شود و علل وجود این تشابهات و افتراق‌ها با تأکید بر شرایط سیاسی، مذهبی و اقتصادی و فرهنگی مورد بررسی قرار می‌گیرد. این مقاله شامل بخش‌هایی چون هنر در دوران صفویان، موقعیت هنر در دوران ترکان عثمانی، نسخ خطی ایران- عثمانی می‌باشد.

خلاصه ماشینی: "در این کتب پیامبر(ص) و ائمه اطهار(ع) در صورت به تصویر کشیده شدن بدون حائل روی صورت نشان داده شده‌اند اما در مینیاتور ایرانی و ترکی قرن دهم و قرون متعاقب بعدی و در نسخ خطی مشابه همانند «خمسة نظامی»، «شاهنامه» شاه طهماسب، «روضه‌الصفای» میرخواند و «روضه‌الشهداء» واعظ کاشفی روی بند یا حایل روی صورت پیامبر همراه با هاله اطراف سر بکار رفته است. تصویر دیگری از همین نسخه خطی مربوط به واقعه غدیر خم می‌باشد (تصویر: 7) که حضرت علی(ع) بوسیله پیامبر(ص) به جانشینی و امامت برگزیده می‌شود این اعلام مربوط است به آخرین سال زندگی پیامبر(ص) و آن هنگامی بود که پیامبر آخرین سفر خود را به سوی مسجدالحرام که در مکه «حجه‌الوداع» انجام داد. 3- نکته دیگری که می‌بایست به آن اشاره داشت مربوط به خصوصیات حمایت و تشویق‌های هنری دربار عثمانی است که معمولا حامی و مشوق اصلی خود سلطان محسوب می‌شد و مشکلی که در ایران آن زمان به علت زد وخورد و کشمکش‌های سیاسی وجود داشت و هنرمندان را وادار می‌ساخت جهت یافتن حمایت‌های هنری و آرامش لازم جهت ادامه کار به شهرهای اطراف پایتخت و کشورهای همجوار مسافرت کنند در کشور ترکان_________________________ 18- Shaykh al- Mufid, Kitab al- Irshad, PP. عثمانی وجود نداشت[19] و پایتخت بودن استانبول وتغییر نیافتن آن برای سالهای متمادی بر این مسئله صحه می‌گذارد که کارگاه هنری سلطنتی نابود نگشته و به کار خود ادامه داده است و آرامش موجود در کشور هنرمندان را یاری رسانده است که بتواند نسخ خطی متعددی را مصور سازند که در این میان می‌توان به نسخ خطی مذهبی اشاره داشت."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.