Skip to main content
فهرست مقالات

ساختار علم (درآمدی بر علم دینی)

نویسنده:

ISC (23 صفحه - از 27 تا 49)

کلید واژه های ماشینی : دینی، علم دینی، تبیین، معرفت، علوم تجربی، اثبات، نظری، روش، قوانین، شناخت

خلاصه ماشینی:

"کسانی که در این بحث نیز همانند بحث قبل،به رئالیسم معتقد باشند،در اظهار این مطلب، تردید نخواهند داشت که هدف مورد انتظار از علم، کشف و شناخت واقع است،اما بر طبق مبنای ابزار انگاران،تعیین چنین هدفی برای علم،متوقف بر این است‌ که یا حساب نظریه‌ها را از سایر اجزاء علوم تجربی‌ -قوانین قیاسی و آماری-جدا کنیم،به این صورت که‌ برای نظریه‌های علمی،هدف ابزاری(ارتباط و انتظام‌ بخشیدن به گزاره‌های حاکی از مشاهدات و نیز الهام‌ روشهایی برای انجام تجارب جدید)و برای گزاره‌های‌ تجربی،هدف توصیفی قائل شویم،4و یا اینکه با قبول‌ دیدگاه اصالت عمل‌5بکوشیم مفاهیم نظری را در صورت‌ امکان به مفاهیم تجربی و آزمون‌پذیر ارجاع دهیم و در غیر این صورت،آنها را از قلمرو علم خارج کنیم. در مورد اول گفته می‌شود که اگر اثبات‌پذیری عملی را معیار بدانیم،باید بسیاری از قضایای ناظر به واقع را به دلیل فقدان وسایل مورد نیاز برای انجام مشاهدات لازم،به عنوان فرضیه‌های بی‌معنا از قلمرو علم خارج کنیم-مثلا می‌توان در مورد اوضاع‌ کهکشانی یا وجود حیات در کرات دیگر گزاره‌هایی‌ مطرح کرد که به علت فقدان ابزار تحقیق لازم،در زمان‌ کنونی غیر قابل تحقیق‌اند-ولی اینها گزاره‌هایی هستند که‌ طریقه اثباتشان را می‌شناسیم؛می‌توان وضعیتی را تصور کرد که در آن انجام مشاهده امکانپذیر باشد. از حوزهء استدلال علمی خارج است»2 همچنین،لازم است به این نکته اشاره شود که آنچه به‌ عنوان قلمرو علم مطرح شد،مبتنی بر واقعگرایی است،اما غیر واقعگرایان ناگزیرند موضع دیگری در این بحث‌ اتخاذ کنند؛زیرا کسی که برای نظریه علمی،صدق یا کذب(مطابقت یا عدم مطابقت با واقع)قائل نیست، نمی‌تواند از اثبات یا ابطال آن به معنای واقعی کلمه سخن‌ بگوید."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.