Skip to main content
فهرست مقالات

فعالیت سیاسی شیعیان اثناعشری در ایران (از ورود مسلمانان تا تشکیل حکومت صفویه)

نویسنده:

ISC (38 صفحه - از 175 تا 212)

کلیدواژه ها :

امویان ،آل‌بویه ،عباسیان ،ایلخانان ،غزنویان ،تیموریان ،سلجوقیان ،تاریخ تشیع ،تاریخ شیعه اثناعشری ،خاندان صفوی

کلید واژه های ماشینی : شیعیان، مذهب، تشیع، سیاسی، خلافت، مذهب تشیع، حکومت، ایران، فعالیت سیاسی شیعیان اثناعشری، شیعه

اولین نمود فعالیت‌های سیاسی ـ مذهبی ایرانیان متشیع، شرکت آنان در مبارزاتی با شعار «الرضا من آل محمد صلی‌الله‌علیه‌و‌آله » بود که از سوی گروهی از عرب‌های مهاجر ناراضی مطرح شد. در دوران تسلط استبداد فکری و سیاسی امویان و عباسیان بر جامعه اسلامی، و نیز تسلط ترکان غزنوی و سلجوقی بر ایران، شیعیان به حکم مذهبی «تقیه» گردن نهادند و در خفا به فعالیت‌های فرهنگی روی آوردند. این فعالیت‌ها در اواخر دوره ملکشاه سلجوقی گسترش چشمگیری یافت. با تسلط مغولان بر ایران و بغداد، برتری سیاسی اهل تسنن از بین رفت و حتی برای مدتی کوتاه مذهب تشیع در ایران رسمیت یافت. تاریخ مذهبی ایران در دوره تیموریان در مسیر آشتی دو مذهب تسنن و تشیع، با تمایلی به جهت تشیع پیش رفت. با رسمیت بخشیدن به مذهب تشیع از زمان شاه اسماعیل صفوی، تلاش بی‌وقفه و سرسختانه شیعیان در شکل و قالب‌های گوناگون، پس از نه قرن به ثمر نشست.

خلاصه ماشینی:

"دوران تقیه مجدد شیعیان و گذر از فراز و نشیب‌های سیاسی ـ مذهبی دوره غزنویان (387ـ441 ه) غزنویان به منظور جلب حمایت اکثریت مردم ایران که اعتقادات سنی داشتند و نیز برای به رسمیت شناختن حکومتشان از جانب خلفای عباسی، به حمایت از مذهب تسنن برخاستند و خود را حامی خلفا و مذهب تسنن و جهادگران راه خدا و دین اسلام معرفی کردند. همراهی شمس‌الدین لاهیجی و میرنجم زرگر با اسماعیل میرزا از زمان حرکت از گیلان تا جلوس او به تخت شاهی و سپس ادامه همراهی وی با سمت صدر و وکیل نفس نفیس همایونی، عالی‌ترین مقام‌های معنوی و مذهبی دوره صفویه، با حفظ سمت مربی‌گری شاهزادگان دربار (سفرنامه‌های ونیزیان، 1349 ش، ص 383) نشان‌دهنده تلاش شیعیان برای استقرار مذهب تشیع در ایران است. (روملو، 1357 ش، ج 12، ص 86) مؤلف عالم آرای صفوی که تاریخ خود را در زمان اوج قدرت صفویان نگاشته است، با تعصب بیشتری از هدف و تصمیم شاه اسماعیل سخن می‌گوید و عمل او را تبیین شده از جانب خدا ذکر می‌کند و اینکه وقتی اطرافیان سعی کردند او را از خواندن خطبه به نام ائمه باز دارند و مطرح نمودند: اگر «مردم بگویند که ما پادشاه شیعه نمی‌خواهیم» چه باید کرد؟ شاه اسماعیل گفت: من مأمور به این کار شده‌ام و خوابی نقل کرد که امام علی علیه‌السلام به او گفته بود: «ای فرزند دغدغه به خاطر مرسان» و او را راهنمایی کرده و فرموده بودند: «و به این تدبیر بفرما، خطبه بخوانند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.