Skip to main content
فهرست مقالات

علم در زبان قرآن و اخبار (علم الحدیث)

نویسنده:

(7 صفحه - از 41 تا 47)

کلید واژه های ماشینی : علم ،واجب ،نفس ،انوار ،ذات ،قلب ،مجرد ،حقیقت ،افاضه ،ذهن ،حادث ،اثبات واجب ،کمال ،اثبات ،نبوی ،علم واجب ،شیئی ،وحدت ،الهیه ،علت ،حرکت فلک ،قواعد ،علم مطلق چنانکه علم واجب ،ظهور ،علم غیر مطابق ،چنانکه ،نبوی چنانکه اشاره ،حرکت فلک نفسانی ،علم برزخی ،دور

خلاصه ماشینی:

"پس علم من حیث هو بلا تعین غیب مطلق است و تحت‌ احاطه عقلی نگنجد،اسم و رسم برای او معقول نیست و بهمین معنی اشاره دارد حدیث مروی در کافی‌ ان لله تعالی علما مخزونا عنده لا یعلمه احد من الملائکه و النبیین و لا یطلع علیه غیره این مرتبه علم را مقابلی است‌ که با تعیین مرتبه ظهور نماید و چون تعیین مشهود است این مرتبه از علم تحت ادراک عقلی و افهام ممکن است‌ واقع گردد پس علم از جهت تعیین مشهود و مدرک است باین معنی که تعیین مشهود بالذات است و معروض این‌ تعیین مدرک بالعرض و شاید بهمین نکته اشاره دارد حدیث نبوی معروف لا تفکروا فی الله و تفکروا فی صفاته‌ پس علم من حیث الیقین شهادة است و من حیث هو غیب(عالم الغیب و الشهادة)اشاره باین بیان است و چنانکه‌ گفته شد یکی از تحقیقات علم کسوت ذهنی و بروز ظلی است حال اگر این تجلی علم را نسبت باصل تقدیر نفسانی و ذهنی طرف ملاحظه قرار دهیم می‌بینیم موجودیست حقیقی و تحققی کاملا مطابق با نفس الامر لکن از جهت حکایت و جنبه مرآتیت و ارائه از یک حقیقت خارجیه نیز از این ظهور ذهنی مشهود و از جهت حکایت چنین‌ بنظر میرسد که محکی عنه این صورت ذهنیه در کلیه ظروف واقع و تمام مراتب نفس الامر متحقق و متقرر است‌ پس اگر جامع برزخی علم چنانکه بصورت ذهنیه ظهور نموده بتمام تعینات و اطراف خود تجلی کرده باشد در این‌ صورت مرآت ذهن از جمیع مراتب حکایت نماید و مطابقه ذهن و خارج متحقق شود و در صورتی که برزخ تنها به صورت ذهنی و برزهء ظلی طلوع نموده باشد مطابقه ذهن و خارج بوقوع نپیوسته و ارائه درست و حقیقی موجود نگردیده است اگرچه ذهن در اینمورد هم معلوم را خارجی پنداشته و گمان دارد که در خارج نیز متحقق است و بالجمله هر تصوری بملاحظه صورت ذهنیه و اثرث که در نفس از آن حاصل شود همواره صادق بوده و هیچگاه‌ متصف بکذب نخواهد بود ولی بملاحظه جنبهء حکایت آن صورت علمی از خارج یا موضوع مرتسم بلحاظ امر متصور اتصاف به صدق و کذب در آن آشکار است چنانکه هرگاه شبحی از دور دیده و یقین کنیم که قطعه سنگی‌ است در صورتیکه واقعا درخت ب اشد آن صورت از خارج همواره کاذب است و در این مورد سلب و ایجاب بدو نظر صحیح خواهد بود."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.