Skip to main content
فهرست مقالات

علم در زبان قرآن و اخبار (علم الحدیث)

نویسنده:

(7 صفحه - از 41 تا 47)

کلید واژه های ماشینی : علم، واجب، نفس، ذات، قلب، مجرد، حقیقت، افاضه، ذهن، حادث

خلاصه ماشینی:

"پس علم من حیث هو بلا تعین غیب مطلق است و تحت‌ احاطه عقلی نگنجد،اسم و رسم برای او معقول نیست و بهمین معنی اشاره دارد حدیث مروی در کافی‌ ان لله تعالی علما مخزونا عنده لا یعلمه احد من الملائکه و النبیین و لا یطلع علیه غیره این مرتبه علم را مقابلی است‌ که با تعیین مرتبه ظهور نماید و چون تعیین مشهود است این مرتبه از علم تحت ادراک عقلی و افهام ممکن است‌ واقع گردد پس علم از جهت تعیین مشهود و مدرک است باین معنی که تعیین مشهود بالذات است و معروض این‌ تعیین مدرک بالعرض و شاید بهمین نکته اشاره دارد حدیث نبوی معروف لا تفکروا فی الله و تفکروا فی صفاته‌ پس علم من حیث الیقین شهادة است و من حیث هو غیب(عالم الغیب و الشهادة)اشاره باین بیان است و چنانکه‌ گفته شد یکی از تحقیقات علم کسوت ذهنی و بروز ظلی است حال اگر این تجلی علم را نسبت باصل تقدیر نفسانی و ذهنی طرف ملاحظه قرار دهیم می‌بینیم موجودیست حقیقی و تحققی کاملا مطابق با نفس الامر لکن از جهت حکایت و جنبه مرآتیت و ارائه از یک حقیقت خارجیه نیز از این ظهور ذهنی مشهود و از جهت حکایت چنین‌ بنظر میرسد که محکی عنه این صورت ذهنیه در کلیه ظروف واقع و تمام مراتب نفس الامر متحقق و متقرر است‌ پس اگر جامع برزخی علم چنانکه بصورت ذهنیه ظهور نموده بتمام تعینات و اطراف خود تجلی کرده باشد در این‌ صورت مرآت ذهن از جمیع مراتب حکایت نماید و مطابقه ذهن و خارج متحقق شود و در صورتی که برزخ تنها به صورت ذهنی و برزهء ظلی طلوع نموده باشد مطابقه ذهن و خارج بوقوع نپیوسته و ارائه درست و حقیقی موجود نگردیده است اگرچه ذهن در اینمورد هم معلوم را خارجی پنداشته و گمان دارد که در خارج نیز متحقق است و بالجمله هر تصوری بملاحظه صورت ذهنیه و اثرث که در نفس از آن حاصل شود همواره صادق بوده و هیچگاه‌ متصف بکذب نخواهد بود ولی بملاحظه جنبهء حکایت آن صورت علمی از خارج یا موضوع مرتسم بلحاظ امر متصور اتصاف به صدق و کذب در آن آشکار است چنانکه هرگاه شبحی از دور دیده و یقین کنیم که قطعه سنگی‌ است در صورتیکه واقعا درخت ب اشد آن صورت از خارج همواره کاذب است و در این مورد سلب و ایجاب بدو نظر صحیح خواهد بود."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.