Skip to main content
فهرست مقالات

زنوزی - علی بن عبدالله (آقای علی مدرس)

معرف:

(8 صفحه - از 584 تا 591)

خلاصه ماشینی:

"همچنانکه میدانیم که در دورهء صفویه فلسفهء اسلامی در سرزمین ایران‌ وضعی خاص بخود میگیرد و تجلیات نوینی پیدا میکند سلاطین صفوی از جهات‌ مختلف سیاسی و اجتماعی بیش از پیش توجه به جنبه‌های فلسفه ذوقی کرده‌ اند و تابش‌های روح شرقی را تقویت و ترویج مینمایند و بدین جهت نزاع‌ و جنگ و ستیز درمیان متعصبین خشک اصولی با اخباریان و اصولیان و پیروان‌ فلسفهء مشاء و شیفته‌گان فلسفهء ذوقی و بالاخره روح عرفانی و تصوف درگیر می‌شود بازار بحث و جدال میان اهل وجد و ذوق و بحث رواج پیدا میکند و در این میان فلاسفه بزرگی بمانند ملا صدرا پیدا میشود که حال و ذوق و بحث‌ و جدال را درهم آمیخته شیخی و صوفی اخباری و اصولی را باهم سازش می‌ دهند و بنای فلسفه نوینی را میریزند که بمانند اقیاس همهء مذاهب و فرق و ملل‌ و نحل مختلف را در خود حل میکند جنگ هفتاد و دو ملت را بیهوده و بی‌ثمر میشمارند و آنرا نتیجهء جهل و نادانی بحقیقت اسلام میدانند و گویند همهء بندگان خدا با تضاد و اختلاف مشربی که دارند،بسوی هدف واحدی می‌ روند و بطور ناخودآگاه از یک مشرب و مشرع سیراب میشوند،صدرالدین‌ شیرازی معروف به ملا صدرا بنیان فلسفهء را می‌ریزد که بنام حکمت متعالیه‌ نامیده است این فلسفه درحقیقت جامع تضادات است از کلمات بزرگان و اساتین‌ حکمت یونان گرفته تا کلمات ائمه اطهار و اخبار و روایات و آیات قرآنی‌ برای اثبات صدی و مسائل فلسفی مورد انتقاد قرار میدهد و بدین ترتیب‌ بنیان‌گذار مکتبی میشود که سالها برافکار اندیشمندان حاکم علی الاطلاق‌ میگردند و سالها بعد از دوره قاجاریه اندک‌اندک روح غربی و یا غرب‌زدگی‌ از مجاری مختلف بدنی مرزوبوم وارد میشود بعلل مختلف فرق و مذاهب‌ جدیدی بمانند مذهب شیخیه و بدنبال آن بهائیه رواج پیدا میکند و جدال و نزاع جدیدی درمیان مردم و ارباب مذاهب بوجود می‌آید و در نتیجه فلسفهء اسلامی و یا ایرانی که از دیرباز رنگ کلامی بخود گرفته است بصورتی دیگر نمودار میشود و از این راه است که ملاحظه میشود بالکل فلسفه بطرف کلام مشخصی‌ میگراید،کتب و رسائل فلسفی باژگونه میشود و انحرافی بس آشکار پیدا می‌ کند درچنین وضعی است که فیلسوفان جدیدی بوجود می‌آید که برحسب‌ اقتضای محیط..."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.