Skip to main content
فهرست مقالات

گذری بر مباحث علم کلام

نویسنده:

(9 صفحه - از 49 تا 57)

کلید واژه های ماشینی : جبر، ارجاء، کلامی، علم کلام، درمیان، مرجثه، اندیشه‌ی، مسأله‌ی جبر و اختیار، علم، قدر

خلاصه ماشینی: "البته بعضی هم براین عقیده‌اند که در عرصه های علمی،نخستین‌بار این مسأله در میان فلاسفه و حکمای هند رواج پیدا کرد و پس از آن،دانشمندان مصری مسأله را مورد بحث و بررسی قرار داده‌اند تا آن‌که در 005 سال قبل از میلاد،دامنه‌ی علوم و معارف به‌ سرزمین یونان کشیده شد و حکمای یونان‌ افکار خود را در این مسأله به کار گرفتند و نتیجه‌ی کاوش‌های فکری آنان در اختیار بشر قرار گرفته است. 3با این‌ اندیشه‌ی نادرست بود که عمر بن سعد وقاص‌ در پاسخ اعتراض عبد الله بن مطیع عدوی که‌ چرا فرزند پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم را مظلومانه در سرزمین‌ کربلا شهید کردی،گفت:این کار از جانب خدا مقدر شده بود!!4 آری،با این نوع مستتدات تاریخی است‌ که به قول استاد شهید مطهری‌5باید گفت: مسأله‌ی قضا و قدر در زمان بنی امیه مستمسک‌ قرص و محکمی برای سیاستمداران اموی بوده‌ است. *اندیشه‌ی«ارجاء» *«ارجاء نخستین» اگرچه اصل اندیشه‌ی سکوت درباره‌ی‌ منازعات«سلف»و پرهیز از سب آنان درمیان‌ عالمان حجاز در عصر تابعان،مانند عطاء بن‌ ابی ریاح(فقیه مکه)نمونه دارد؛1اما طرح‌ این مسأله در قالب نظریه‌ای کلامی،یعنی‌ «ارجاء نخستین»و تدوین آن در یکی از نخستین آثار کلامی توسط حسن بن محمد حنیفه،نواده‌ی امام علی علیه السلام،نمونه‌ای بی‌نظیر از عالمان مدینه است. دهه‌ی پایانی سده‌ی 1 ق حدیثی‌ به روایت عکرمه(متوفای حدود 401 ق)از طریق ابن عباس از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم رواج یافته بود به‌ این مضمون:دو صنف از امت،مرجثه و قدریه‌ (در برخی متون:اهل ارجاء و اهل قدر)را در دین اسلام بهره‌ای نخواهد بود."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.