Skip to main content
فهرست مقالات

خردگرایی و عقلانیت

نویسنده:

(13 صفحه - از 102 تا 114)

کلید واژه های ماشینی : عقلانیت، عقل، خردگرایی، خرد، خردگرایی و عقلانیت، اصالت عقل، عقلانیت در علوم اجتماعی، اجتماعی، دکارت، معرفت

خلاصه ماشینی:

"برخی از ویژگی‌ها و مختصات اصلی و فرعی این معنی از خردگرایی را می‌توان بدین ترتیب برشمرد: 1-عقل به عنوان یک منبع آگاهی عثل یکی از منابع آگاهی در باب جهان‌ و واقعیات هستی است،سرچشمه و منشأیی‌ است که می‌توان حقایقی را در باب هستی از آن به دست آورد. به منظور مشخص ساختن فرایند حاکمیت فرد و توجه به محاسبه در جریان‌ حرکت کلی جامعه صنعتی،می‌توان به‌ درستی سخن از عقلانیت و پدیده‌ی عقلانی‌ ساختن تدریجی این‌جامعه به میان آورد چنین جامعه‌ای برای آن‌که به کار پردازد، نیازمند آن است که صور ارتباطی،مبادلاتی، تولیدی و کنترل آن،که در گذشته به صورتی‌ خود به خود توسط گروه‌های نخستین شکل‌ می‌گرفتند،امروزه تابع اراده‌ای نظام بخش‌ شوند و با مناسباتی عقلانی که افراد وگروه‌ها را ملزم به اطاعت از قواعد کلی امور کند، تحقق پذیرند. معنا و مفادی را که وبر در باب عقلانیت در نظر دارد نباید با مفهوم عقلانیت موجود در تاریخ که حاصل صیرورت انسانی در فرایند ترقی جهان است و فرجام آن پیروزی عقل را در معنای شکوفایی عدالت حقیقی،تقوای‌ واقعی،برابری،صلح و غیره به دنبال خواهد داشت،اشتباه کرد. براساس این تحلیل،افعال هر جامعه به‌ عنوان مجموعه‌ی عاملین،دارای عقلانیتی‌ جزئی است که خود بر عقلانیتی کلی تکیه زده‌ و در چارچوب آن قرار گرفته است و این‌ عقلانیت کلی در سایه‌ی پاسخ‌هایی که به‌ سؤالات سه‌گانه‌ی ریشه‌ای داده می‌شود، شکل می‌گیرد و مبنای فهم و درک افعال و اعمال اجتماعات بشری را فراهم می‌آورد و از طرفی نیز توجیه‌کننده و مفسر اعمال برای‌ عاملین و ناظرین می‌باشد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.