Skip to main content
فهرست مقالات

مقایسه دیدگاه ابن سینا و اسپینوزا در نسبت عقل، اراده و اختیار به خدا

نویسنده: ؛

پاییز 1386 - شماره 24 علمی-پژوهشی (22 صفحه - از 47 تا 68)

کلیدواژه ها : عقل ،اراده ،اختیار ،ابن سینا ،اسپینوزا

کلید واژه های ماشینی : اسپینوزا ،اسپینوزا از نسبت عقل ،ابن‌سینا و اسپینوزا ،خداوند ،اراده به خدا ،نسبت عقل ،تعقل ،عاقل ،نسبت عقل و اراده ،داعی ،اراده به خدا نسبت ،اراده و اختیار ،وجود خدا ،ارادة ،عقل و اراده ،قدرت خدا ،نسبتش به خدا ،ارادة خدا ،اسپینوزا از اختیار ،خداوند علت اشیا ،ارادة واجب ،ارادة خداوند ،اثبات اصل وجود خدا ،خدا نسبت ،کسوت صفات ،خدا نسبت نمی‌دهد ،دیدگاه دو فیلسوف ،علم خداوند ،مورد خدا ،مورد ارادة

سخن بر سر نسبت یا عدم نسبت بعضی از صفات به خدا و جواز عقلی این انتساب بعد از اثبات اصل وجود خدا، جدی‌ترین مسألة فلسفه در بخش الهیات به معنای اخص آن است. فیلسوفانی که نگاه تئولوژیکی به مسأله دارند، عموما خدا را در کسوت صفات تعریف می‌کنند، اما در همان حال، عده‌ای از ایشان بعضی از صفات را قابل نسبت به خدا نمی‌دانند و البته برای این اعتقادشان دلیل هم دارند. نویسندة این مقاله با توجه به دیدگاه دو فیلسوف بزرگ، ابن سینا و اسپینوزا، در پی آن است تا نشان دهد که چگونه در ورای الفاظ به ظاهر معارض می‌توان مشترکات مبنایی میان دو گونه از تفکر یافت. به نظر نگارنده، چنین رسیده است که ابن سینا و اسپینوزا در خصوص سه وصف عقل، اراده و اختیار و نسبت آن‌ها به خدا دارای مبانی مشترک هستند. هرچند در کلام اسپینوزا از نسبت عقل و اراده به خدا پرهیز شده و اختیار نیز به معنای خاصی به او نسبت داده شده است، ابن سینا نیز انتساب معنای عرفی پاره‌ای از این صفات را به خدا صحیح ندانسته است. این امر برای خواننده از رهگذر مطالعة تطبیقی روشن‌تر خواهد شد.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.