Skip to main content
فهرست مقالات

تنظیم خانواده و مبانی مشروعیت آن از دیدگاه علمای امامیه

نویسنده:

ISC (26 صفحه - از 277 تا 302)

کلیدواژه ها :

عزل ،کنترل موالید ،تنظیم خانواده ،مبانی فقهی ،تکثیر نسل ،فقه امامیه ،تقلیل باروری

کلید واژه های ماشینی : تنظیم خانواده، عزل، امام، تکثیر نسل، زن، فقهی، روایات، نطفه، حکم، ازدواج

خانواده، به عنوان زیربنای حیات اجتماعی و عامل تکثیر نسل از جایگاه ویژه ای برخوردار است. از آن رو که تنظیم خانواده از مسائل مبتلابه جوامع امروزی و دامنگیر اغلب خانواده ها می باشد لازم است کاربرد ابزار و شیوه های متنوع به کار رفته در این زمینه از منظر شرعی و فقهی تبیین شود. تنظیم خانواده، به معنای ارادی کردن تعداد فرزندان و ابعاد خانواده یا به دیگر سخن، همان «کنترل موالید» است، اما به دلیل آنکه اغلب در جهت تقلیل باروری ضرورت یافته، احکام مربوط به آن نیز در همان جهت بررسی و تبیین خواهد شد. مهم ترین مأخذ در تحصیل حکم شرعی مسئله، روایات متعددی است که با موضوع «عزل» از بیانات حضرات معصومین(علیهم السلام) به دست آمده و ادله متقنی بر جواز عزل محسوب می شوند. از این رو، برخی از صاحب نظران برآنند که می توان سایر شیوه های جلوگیری از بارداری را که اساس آن به مانند روش عزل بر مبنای ممانعت از ترکیب نطفه باشد، با رعایت برخی شرایط جایز شمرد. البته علاوه بر شرایط بیان شده، برنامه تنظیم خانواده باید با رضایت و اذن همسر (شوهر) صورت بگیرد.

خلاصه ماشینی:

"(خرازی، 1371 ش، ص 52) از طرفی، روایات صحیحی که از آنها جواز عزل (یکی از شیوه های جلوگیری از توالد) استفاده می شود، متعدد هستند; مانند صحیحه محمد بن مسلم که می گوید: «سألت ابا عبدالله عن العزل، فقال: ذلک الی الرجل یصرفه حیث شیاء» (طوسی، 1365 ق، ج 7، ص 417); از امام صادق(علیه السلام) در مورد عزل پرسیدم، امام فرمودند: اختیار آن به دست مرد است; هرجا بخواهد می تواند آن را بریزد. با توجه به اینکه عمل لقاح و تشکیل نطفه مهم ترین جایگاه را در این دسته از احکام مربوط به تنظیم خانواده دارا می باشد، و ملاک در کاربرد ابزار و شیوه های جلوگیری از بارداری، نحوه عملکرد آنها نسبت به تخمک یا اسپرم و یا تخم لقاح یافته از آن دو می باشد، روش های کنترل نسل را از دیدگاه دیگری نیز می توان مورد بررسی قرار داد. (موسوی خمینی، 1381 ش، ص 282) همچنین مقام معظم رهبری در پاسخ به این استفتا که پرسیده بودند: «استفاده از یکی از دستگاه های جلوگیری از بارداری که چگونگی جلوگیری از حاملگی توسط آن تا به امروز معلوم نشده، ولی به عنوان وسیله ای برای جلوگیری از بارداری شناخته شده است چه حکمی دارد؟» اعلام کردند: اگر موجب از بین رفتن نطفه بعد از استقرار آن در رحم شود و یا مستلزم نگاه و لمس حرام باشد جایز نیست. مبنای فقهی حکم عزل «عزل» قدیمی ترین روش کنترل نسل، از دیرباز برای جلوگیری از بارداری کاربرد داشته است و روایات متعددی از ائمه معصومین(علیهم السلام) در ارتباط با این موضوع بیان شده است، به نحوی که احکام عزل یکی از متفرعات ابواب فقه اسلامی است و در کتب فقهی قدما و متأخران در مباحث نکاح، مورد توجه قرار گرفته است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.