Skip to main content
فهرست مقالات

گمانه زنی در میدان صاحب آباد و مجموعه حسن پادشاه

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم) (28 صفحه - از 91 تا 118)

کلید واژه های ماشینی : حسن پادشاه ،مسجد ،تبریز ،میدان صاحب‌آباد و مجموعه حسن ،مسجد حسن پادشاه ،صاحب‌آباد و مجموعه حسن پادشاه ،مسجد جامع حسن پادشاه ،معماری ،مجموعه حسن پادشاه ،بقایای ،میدان صاحب‌آباد ،مسجد حسن پادشاه تبریز کاشی‌های ،قاجار ،شهر ،سکوی سنگی مسجد حسن پادشاه ،مجموعه ،دور ،حکومت ،مسجد کبود ،دوره قاجار ،بناهای ،صاحب‌الامر ،مسجد جامع ،شهر تبریز ،حسن پادشاه و میدان صاحب‌آباد ،گنبد مرکزی مسجد حسن پادشاه ،میدان صاحب‌آباد و مجموعهء حسن ،ارتفاع ،میدان صاحب ،صاحب‌آباد و مجموعهء حسن پادشاه

در سفرنامه های سیاحانی که در دوره حکومت آق قریونلوها و صفویان از تبریز دیدن کرده اند، توصیفاتی عجیب از مجموعه عظیم شهری در شمال رودخانه مهران رود به میان آمده است که عظمت و زیباییهای بیان شده به ظاهر بیشتر به افسانه پردازی و افسانه گویی شباهت دارد تا بیان واقعیت. تاکنون حوزه شناخت پژوهشگران از این مجموعه که میدان صاحب آباد (میدان تبریز) خوانده می شد و در محدوده آن کاخها و بناهای دوره حکومت آق قویونلوها و صفویان قرار داشت، مختص به اطلاعات کتابخانه ای برگرفته از توضیحات سیاحان گذشته و کلیت فضایی میدان صاحب الامر بود که در دوره قاجار بر روی بخشی از بقایای این میدان ساخته شده است. این مقاله نتیجه روندی است که از پیش فرضها و اعتماد به نکات مشترک واقع در توضیحات سیاحان و بررسی میدانی و کتابخانه ای شیوه معماری منطقه و شیوه های معماری فرادست (از لحاظ زمانی و مکانی) در دامنه ای از حدود تاثیرگذاری - تاثیرپذیری مداوم است که از معماری فلات داخلی ایران تا معماری ترکستان و آناتولی را در بر می گیرد. نگارندگان به عنوان نمایندگان سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان آذربایجان شرقی با لحاظ کردن نتایج تحقیقات کتابخانه ای و میدانی شان به عنوان مبنای پی گردیها و لایه برداریها و مرمت سبکی بقایای به دست آمده به نکاتی دست یافتند که از نمونه آنها می توان به بازیابی بقایای ناشناخته ترین دوران معماری ایران بعد از اسلام ایران و حلقه مفقوده و پایه گذار نحوه شهرسازی و معماری وابسته به حکومت در دوره صفویان اشاره کرد.

خلاصه ماشینی:

"نگارندگان این مقاله به عنوان مسؤول مرمت و بازسازی مجموعهء میدان‌ صاحب آباد(صاحب الامر)،این عنصر از مجموعه را به عنوان نقطهء آغازین کار به چند دلیل انتخاب نمودند: الف-مشخص بودن محل اسمی و حدود عرفی آن با توجه به اینکه مسجد بوده و ابعاد کلی آن در ساخت و سازهای دوره قاجار بر روی بنای اصلی تقریبا حفظ شده است. 2-بناهای مهم آذربایجان تا قرن دوازدهم هجری قمری هم به لحاظ زیبایی در دید بصری و هم به خاطر مسایل اقلیمی‌ بر روی سکوی بلندی ساخته می‌شدند،که از جمله آنها می‌توان به مصطبه‌های دوره ایلخانی زیر بقعهء سید حمزه و مسجد جامع تسوج(در بخش جنوبی با سه متر ارتفاع)و مصطبهء زیر مسجد جامع شبستر که هر سه توسط نگارندگان‌ همین مقاله بازیابی و مرمت شده است و سکوی زیر مسجد کبود و توضیحات سکوی بناهای میدان صاحب‌آباد و مجموعهء حسن پادشاه توسط سیاحان اشاره کرد. انجام گمانه‌زنیها و مرمتهای نگارندگان پیرامون‌ مجموعه و میدان صاحب الامر امروزی در سال 86-1385 بازیایی بقایای کالبد مسجد حسن پادشاه در دورهء آق‌قویونلو و بنایی دیگر از همین دوره زیر مسجد صاحب الامر را دربرداشت؛به همین جهت،با عنایت به گمانه‌زنیهای فوق‌ امروزه می‌توان بصراحت سیمای کلی میدان در دوره‌های مختلف را بازسازی تصویری نمود و در مسیر احترام به‌ مباحث تاریخی-فرهنگی در دامنه‌ای از زمان در وسعت گذشته تا آینده اقدام به مرمت جامع این مجموعه کرد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.