Skip to main content
فهرست مقالات

برخی از سنتهای کهن فرهنگ ایران

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : تربیت، اخلاق، تعلیم و تربیت، فرهنگ، تعلم، متعلم، سنتهای کهن فرهنگ، طفل، کودک، آموزش و پرورش

خلاصه ماشینی: "بنا بر این هدف آموزش و پرورش باید در مرحلهء اول بهبود زندگی باشد» ولی در فرهنگ کهن ما،«انسان»بتمام معنی و«انسان کامل»یا«انسان‌ با فرهنگ»باتمام شایستگی‌های لازم در نظر بوده است و در قسمتی از تربیت‌ دیرین ما که تعلیم و تربیت عرفانی است«انسان صاحبدل»یا«انسان صاحبنظر» ملحوظ شده است و آموزش سطحی و تخصصی معمول زمان را با یک دید وسیع و جهان‌بینی کامل و«عرفان»ملازم میدانستند و مانند لسان الغیب حافظ شیرازی‌ خواستار«دل دانا»و«دیدهء بصیرت»بوده‌اند: سرای مدرسه و بحث علم و طاق و رواق‌ چه سود اگر دل دانا و چشم بینا نیست و درین شکل از تعلیم و تربیت،فرهنگ خود بنیاد هر گونه شایستگی‌ بوده است و درین لفظ بظاهر کوچک یعنی فرهنگ،دانایی و ادب و توانایی و لیاقت جمع آمده است. در گفتهء بزرگمهر حکیم،در ابتداء کلیله و دمنه،آنچه از«فرهنگ»و تربیت‌ صحیح که برای یک انسان ضرورت داشته و ملائم و موافق حیات اوست دیده‌ میشود: «زنده را از دانش و کردار نیک چاره نیست و نور ادب دل را زنده کند و داروی‌ تجربت مردم را از هلاک جهل برهاند» شباهت این گفته با آنچه فردوسی در شاهنامه،در بزم سوم انوشیروان از قول‌ بزرگمهر در سلک نظم آورده،آشکار است: هر آنکس که جوید همی برتری‌ هنرها بیابد بدین داوری‌ یکی رأی و فرهنگ باید نخست‌ دوم آزمایش بباید درست‌ سوم یار بایدت هنگام کار ز هر نیک و بد برگرفتن شمار چهارم خرد باید و راستی‌ بشستن دل از کژی و کاستی و پس از اندکی تأمل،بسهولت اصولی چند از آموزش و پرورش مانند اصل‌ کمال و سندیت‌1و اصل تفرد2و فعالیت‌3را از این سخنان میتوان استخراج‌ کرد،همانطور که بزرگمهر در قسمتی از مناسبات اجتماعی زمان،یعنی تعلیم‌ و تربیت عصر خود این اصول را یافته و در گفتهء خود بآنها اشاره کرده است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.