Skip to main content
فهرست مقالات

چالش های ژئوپلتیکی ایران در محیط پیرامونی دریای خزر

نویسنده:

علمی-پژوهشی/ISC (22 صفحه - از 173 تا 194)

کلید واژه های ماشینی : ایران، دریای خزر، آذربایجان، روسیه، شوروی، سیاسی، ترکمنستان، رژیم حقوقی دریای خزر، نفت، تهدید

خلاصه ماشینی:

"بگونه‌ای که با وجود دو دهه از عمر سیاسی این کشورها،تاکنون زمینه و بستر تعامل‌ گرایی بین ایران و همسایگان شمالی خود در دریای خزر فراهم نشده و به محض ایجاد کوچکترین روزنه‌ای به انحاء مختلف کارشکنی‌های امریکا و غرب شروع می‌گردد و فضای تعامل‌زا را در گردابی از یأس و چالش و بحران قرار می‌دهد بنابراین کالبدشکافی‌ این موضوع می‌تواند در طراحی یک راهبرد سیاسی-امنیتی و اقتصادی بلندمدت‌ و همکاریهای منطقه‌ای مؤثر واقع گردد. در مجموع پایان جنگ سرد نتایج مثبت و منفی زیر را برای ایران به همراه‌ داشت: الف)نتایج مثبت: 1-خروج ایران از موقعیت هائل پس از دو قرن و رفع تهدید مستمر تاریخی از سمت‌ شمال؛ 2-بالا رفتن پتانسیل ارتباطی ایران در حوزه‌های حمل‌ونقل دریایی و هوایی، ارتباطات الکترونیکی و خطوط انتقال نفت و گاز؛ 3-ایجاد فرصتهای جدید در راستای ارتباط با اروپا از راه قفقاز و دریای سیاه؛ 4-افزایش منزلت ژئوپلیتیکی ایران به دلیل همجواری با دو حوزه بزرگ نفتی‌ و هیدروکربنی جهان یعنی دریای خزر و خلیج‌فارس؛ 5-پیدایش فضاهای ژئوپلیتیکی جدید در مسیر قفقاز و آسیای مرکزی(حافظنیا؛ 1381:71). چنانچه توانایی‌های ممتاز معبری ایران برای انتقال منابع هیدروکربنی تحقق یابد نقش فضای سرزمینی روسیه در انتقال نفت و گاز کمرنگ خواهد شد هرچند از سال 1997 میلادی ایالات متحده از سهت مسیر پیشنهادی برای صدور نفت آسیای مرکزی و قفقاز، شامل مسیرهای روسیه،ایران و باکو-جیحان،مسیر آخر را برگزیده است اما دلایل‌ متعددی وجود دارد که اجرای این طرح در گروه رفع تنگناهای ژئوپلتیک درونی‌ قفقاز خواهد بود."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.