Skip to main content
فهرست مقالات

موسیقی قافیه در شعر م . سرشک (محمد رضا شفیعی کدکنی)

نویسنده:

علمی-پژوهشی/ISC (24 صفحه - از 123 تا 146)

کلیدواژه ها : قافیه ،موسیقی ،مسرشک ،شفیعی کدکنی ،شعر امروز

کلید واژه های ماشینی : قافیه، شعر، موسیقی، شفیعی، قافیه در شعر، قافیهء، شاعر، قافیه‌آرایی، واژه، موسیقی قافیه در شعر م، اشعار نیمایی، قافیه در شعر شفیعی، اشعار نیمایی شفیعی کدکنی، شعر شفیعی، موسیقی شعر، ردیف، در شعر، سطر، زیباشناسی قافیه در شعر شفیعی، شفیعی کدکنی، قافیهء پایان بند تشیکل قافیه، شعر شفیعی بر قافیه‌هایی، هنری، تحلیل قافیه در اشعار نیمایی، قافیه‌های اشعار شفیعی، تکرار، انواع قافیه‌های هنری، انواع قافیه‌های، انواع امکانات قافیه‌آرایی، زیبایی

هدف این مقاله،بررسی و تحلیل قافیه در اشعار نیمایی شفیعی کدکنی است.از این رو،اشعار نیمایی،200 صفحه از ابتدای کتاب«هزارهء دوم آهوی کوهی»،که شامل دفترهای«مرثیه‌های‌ سرو کاشمر»و«خطی ز دلتنگی»و بخشی از دفتر«غزل برای گل آفتاب‌گردان»است،در محورهای گوناگون قافیه‌آرایی بررسی می‌شود. شفیعی به ویژگیهای اعجازگونهء قافیه آگاه است و از انواع امکانات قافیه‌آرایی برای ایجاد موسیقی،پیوند بین پاره‌های کلام،القای معانی و مقاصد دیگر در جهت رستاخیز واژه‌ها بهره‌ برده است.قافیه در شعر شفیعی از دیدگاه‌های گوناگونی قابل بررسی است.جلوه‌هایی از قافیه‌ که در مقاله،مورد بحث قرار گرفته عبارت است از انواع قافیه‌آرایی(مانند قافیه‌آرایی‌ مسمطگونه،ترجیع‌گونه،غزل‌گونه و تلفیقی)،قافیهء درونی،مضاعف،ذو قافیتین و...بخش‌ عمدهء زیباشناسی قافیه در شعر شفیعی بر قافیه‌هایی مبتنی است که شاعر در آرایش آنها ابتکاری از خود نشان داده و قافیه‌هایی ساخته که متضمن لطافت و ابداع است؛مانند قافیه‌های‌ التزامی،متوازی،متوازن،متجانس و تلقینی.نتیجهء بحث گویای این است که از بین انواع‌ قافیه‌های هنری،توجه شاعر بیشتر به قافیه‌های متوازن معطوف است.

خلاصه ماشینی: "شعر،شکل«ترجیع‌بند»ی را دارد که از سه بند پدید آمده و سطرهای قبل‌ از سطر برگردان همانند«مثنوی»دو به دو هم‌قافیه است و در پایان سطر،پیش از برگردان یک‌ واژه به صورت«مستزاد»اضافه شده است: آیینهء دیدار و بیدار جهان بودن آن سوی سوی خود نهان بودن اکنون از دیروز و از فردا گسستن‌ها از خواست‌ها برخاستن،در خود نشستن‌ها اینجا نیلوفری در زیر باران آسمان را می‌برد در خویش رفتن به اقلیم زلالی‌ها ز ظلمت باز آمدن از هر چه و خود را جهان دیدن آن سوی‌تر از آشکاری‌ها نهان دیدن اکنون نیلوفری در زیر باران آسمان را می‌برد در خویش خاموشی‌اش حرف و سخن گشته بود و شدش«خواهم شدن»گشته بنگر، نیلوفری در زیر باران آسمان را می‌برد در خویش 1-1-6-قافیه‌آرایی ابتکاری:قافیه‌های ابتکاری سرشک تقریبا به طرحهای تازه‌ای در قافیه‌آرایی شباهت دارد که شعرایی همچون«جفری چاسر»2،«ادموند اسپنسر»3و«شکسپیر»4در قافیهء شعر انگلیسی ایجاد کردند و به قافیه‌های«چاسری»،«اسپنسری»و«شکسپیری»مشهور شد و مورد توجه شاعران بعد از آنها قرار گرفت؛مثلا چاسر در قطعه‌های هفت مصراعی، مصراعهای اول و سوم،دوم و چهارم و پنجم،ششم و هفتم را به شکل زیر همقافیه می‌کرد که‌ طرح آن از راست به چپ به صورت (c c b b a b a) 5نشان داده می‌شود(ر."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.