Skip to main content
فهرست مقالات

عید، عیدی، عیدی سازی

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : هنر، علمدار، عیدی‌سازی، تصاویر، سید علی نقاش‌باشی، نقاشی، مهدی رضا قلی‌زاده، سید علی علمدار، کاغذ، چوب

خلاصه ماشینی: "4 آقای مهدی رضا قلی‌زاده،در جلد چهارم کتاب تاریخ ادبیات کودکان ایران،ذکر می‌کند که برای‌ نرم شدن چوب درخت گلابی،آن را در پهن قرار می‌داده‌اند. 8 آنچه امروز در اختیار ماست،تنها برخی از قالب‌های عیدی‌سازی است،که آنها نیز در اثر مرور زمان و استفاده مکرر فرسوده شده‌اند و شبحی از تصاویر اصلی را در نظرگاه ما قرار می‌دهند و هیچ نمونه‌ای که توسط خود هنرمند چاپ و رنگ‌آمیزی شده باشد،دردست نیست. گرچه می‌توان احتمال داد که منبع‌ الهام سید علی نقاش‌باشی،برای طراحی این تصاویر،تصاویر کتب چاپ سنگی بوده است، ولی روایت‌هایی که در این قالب‌ها وجود دارد،احتمالا حاصل داستانهایی بوده که در قهوه‌خانه‌ها و یا در مجالس نقال‌ها می‌شنیده،چرا که به گفته نوه‌اش،او کاملا بی‌سواد بوده است‌ و امکان مطالعه کتاب را نداشته است. این شیوه بیان هنری که در اواخر دوره قاجار مرسوم بود،بعد از فوت سید علی نقاش‌باشی، متروک می‌شود و تا اوایل دهه چهل شمسی همچنان ناشناخته باقی ماند؛یعنی تا زمانی که‌ مهدی رضا قلی‌زاده،برای انجام پاره‌ای از پژوهشهای میدانی،درباره اصطلاحاتو گویش‌های‌ اقوام مختلف،به شهرها،روستاها و قریه‌های گوناگون سفر می‌کند. در فاصله این سالها،یعنی زمانی که رضا قلی‌زاده قالب‌ها را در نیشابور پیدا می‌کند تا نمایشگاه تالار قندریز،وارثان قالب‌ها،کم‌کم آنچه از قالب‌ها باقی مانده بود را در تهران به‌ عتیقه‌فروشی کلیمی در خیابان نادری،می‌فروشد و قالب‌ها در چند مجموعه مختلف پراکنده‌ می‌شود. مرحوم مرتضی ممیز،طراح تقویم،با تلفیق تصاویر عیدی‌سازی و نقوش قلمکار،21 تصویر جدید خلق می‌کند که برای طراحی این تقویم‌ دیواری استفاده می‌شود. در پایان لازم می‌دانم،سپاسگزار آقایان منوچهر انور،روئین پاکباز،مهدی رضا قلی‌زاده، سید محمد علمدار و فرشید مثقالی باشم که اطلاعات خود را صمیمانه در اختیار من قرار دادند و در انجام این پژوهش مرا یاری کردند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.