Skip to main content
فهرست مقالات

علم الحدیث

معرف:

(7 صفحه - از 8 تا 14)

کلید واژه های ماشینی : توحید، حدیث، بیضه، واجب، ذات، نفس، علم، حقیقت، اراده، صفات

خلاصه ماشینی: "و من اقدر ممن یلطف الارض و یعظم(البیضة) قادرتر از خداوند کیست که بتواند زمین را لطیف و تخم‌مرغ را بزرگ سازد و مراد این است که موجود ساختن زمین را بوجود لطیف احساس که کنایه از وجود تجردی نفسانی یا عقلانی و همچنین موجود شدن بیضه‌ بقدری اعظم از آنچه فعلا بدان متقدر است زمین و بیضه‌ را از حقیقت آن دو خارج نمی‌سازد بلکه در این فرض‌ ارض و بیضه همان ماهیتی می‌باشند که لفظ بازاء آن‌ دو موضوع است و هرگاه سؤال سائل راجع باشد براینکه زمین با قدر مخصوص و باندازه وجود عینی‌ خارج واقع شود در بیضه بقدر معین محدود خود که فعلا بدان اندازه در خارج موجود است،در این صورت جواب‌ این است که دو نحو وجود بالذات متباین و با یکدیگر تنافی دارند و بدیهی است که محال متعلق قدرت واقع‌ نشود و این جواب در حدیث توحید واقع است (قال‌ ان الله تبارک و تعالی لاینسب الی عجزو الذی سالتنی‌ لایکون) پس از مجموع روایات چنین برآید که نقض‌ بعدسی چشم راجع است بیک جزء از تقادیر سؤال و بقیه اجزاء آن بدین نقض مقرون نیست چنانچه با تأمل‌ در احادیث و بیان فوق حقیقت حال روشن شود یکی از اخباری که بطور مشروح در باب اثبات وجود و وحدت‌ ذات واجب وارد گردیده روایت عباس بن عمرو فقیمی‌ است گرچه بنص مرحوم مجلسی راوی مزبور مجهول‌ است و در باره او اظهار بی‌اطلاعی شده است ولی متن‌ حدیث بواسطه هشام و مشتمل بودن بر مقاصد عالیه و مطالب برهانیه حقه محکوم است بصحت چه در این‌ حدیث کاملا بروش ارباب حکمت و فلسفه استدلال شده‌ است بدین قسم که در ابتدا خواص واجب و ممکن و احکام آن دو شرح داده شده است چنانچه در فلسفه‌ بدوا خواص واجب را اثبات می‌نماید و جهتش این است‌ که با جهل به شئی ممکن است احوال و اعراض وجود فرضی را مورد تعرض قرار داد آنگاه در مقام اثبات‌ تحقیق عینی آن شئی برآمد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.