Skip to main content
فهرست مقالات

جایگاه قیاس در منابع اجتهاد

نویسنده:

(31 صفحه - از 69 تا 99)

کلید واژه های ماشینی : قیاس، حکم، نص، اجتهاد، رسول خدا، عقل، فرع، حجیت، علت، حدیث

خلاصه ماشینی:

"ثانیا بر فرض که تحصیل اجماع در این قضیه ممکن باشد گفته شد که یقینا بین اصحاب در مسأله قیاس اتفاقی وجود نداشته است زیرا درباره عمل صحابه به قیاس دو نظریه وجود دارد: یک-عمل نکردن صحابه به رای و قیاس، که در این باره ابن حزم ظاهری در کتاب محلی(ج 1، ص 56-59)می‌گوید:«هیچ یک از صحابه به رأی و قیاس عمل نکردند و در این‌باره اصرار هم می‌ورزید»و سپس می‌افزاید:«چگونه می‌توان باور کرد که آنان آیه مبارکه«الیوم اکملت لکم دینکم و اتممت علیکم نعمتی و رضیت لکم الاسلام‌ دنیا»را شنیده و خوانده باشند و با این حال در شناخت احکام الهی به قیاس روی آورده باشند» دو-عمل کردن گروهی به قیاس و عمل نکردن گروهی دیگر به آن:علامه ابن قیم جوزی در کتاب اعلام الموقعین عن رب العالمین(ج 1، ص 57)گروهی از صحابه را که با رأی مخالف بوده‌اند نام می‌برد(که از آنهاست:علی بن ابی طالب، ابو بکر، عثمان بن مسعود، عبد الله بن عباس، زید بن ثابت، معاذبن جبل... همو در صفحه 60 از کتاب مذکور می‌گوید: تنقیح مناط در نزد من از نوع قیاس نیست در هر حال شکی نیست که تنقیح مناط قطعی حجت و معتبر است، زیرا وقتی قطع آمد، مجالی برای بحث از حجیت باقی نمی‌ماند، بلی آنچه جای بحث دارد این است که آیا عقل انسان(مجتهد و غیر مجتهد) می‌تواند مناطها و ملاکات احکام و موانع آنها را بگونه قطع ادراک نماید یا خیر؟ بعضی گفته‌اند که اگر مجتهد قضیه‌ای را که در صحیح ابان بن تغلب مطرح است مورد توجه و نصب العین خود قرار دهد هیچگاه برای او تنقیح مناط قطعی حاصل نخواهد شد، نهایت چیزی که برای او امکان حصول دارد تنقیح مناط ظنی است که حجت نمی‌باشد، زیرا محکوم است به دلیل آیه شریفه‌«ان الظن لا یغنی من الحق شیئا»."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.