Skip to main content
فهرست مقالات

جلوه عشق در غزلهای امام

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : عشق، ذات، حق، عاشق، تجلی، مظهر، تعین، جلوه، عین، حقیقت محمدیه

خلاصه ماشینی: "با محمد بود عشق پاک جفت بهر عشق او را خدا لولاک گفت منتهی در عشق چون او بود فرد پس مراو را زانبیا تخصیص کرد گرنبودی بهر عشق پاک را کی وجودی دادمی افلاک را من بدان افراشتم چرخ سنی تا علو عشق را فهمی کنی (مثنوی، ج 5، 175) هر که راهست از هوسها جان پاک زود بیند حضرت و ایوان پاک چون محمد پاک شد زین نارودود هر کجارو کرد وجه الله بود (مثنوی ج 1، ص 86) عشق چیست؟ عشق آن شعله‌ست کو چون برفروخت هرچه جز معشوق باقی جمله سوخت تیغ لا در قتل غیر حق براند درنگر زآن پس که بعد لا چه ماند ماند الا الله و باقی جمله رفت شاد باش ای عشق شرکت سوز رفت خود همو بود آخرین و اولین شرک جز از دیده احوال مبین (مثنوی ج 5، ص 39) (در میان حب و عشق فرقی نیست) حب، مقام الهی است که خدای متعال خود را بدان وصف کرده و خویش را«ودود»نامیده است، در قرآن و سنت، محبت، جلوه پرجلای دل‌انگیزی دارد:«قل ان کنتم تحبون الله فاتبعونی یحببکم الله»(سوره آل عمران 3/31)«یا ایها الذین آمنوا من یرتد منکم عن دینه فسوف یأتی الله بقوم یحبهم و یحبونه»(سوره المائده 5/54) عشق، محبت مفرط است که در قرآن از آن به «شدة الحب»تعبیر می‌رود«و الذین آمنوا اشد حبا لله»(سوره البقره 2/165) عشق، از عشقه، اشتقاق یافته، عشقه:پیچک است که به تنه و شاخه‌های درخت می‌پیچید و به همه شاخه‌ها و تنه درخت، چنگ می‌زند، عشق نیز به رگها و ریشه دل می‌دود و به اعماق آن پنجه می‌افکند و با قلب آغشته می‌شود و اتحاد وجودی با آن پیدا می‌کند عشق و دل یکی می‌گردد، عشق، دل و دل، عشق جلوه می‌کند: اگر عالم همه پرخار باشد دل عاشق همه گلزار باشد وگر بی‌کار گردد چرخ گردون جهان عاشقان برکار باشد همه غمگین شوند و جان عاشق لطیف و خرم و عیار باشد شراب عاشقان از سینه جوشد حریف عشق در اسرار باشد (مولوی) بو علی سینا در رساله عشق، این نکته را رقم می‌زند:همه حکماء و فلاسفه، همداستان و متفق القولند که هر یک از افراد ممکنات از وجود و ماهیت ترکیب شده است، هرچه خیر و کمال است از منبع وجود، فیضان می‌کند، هرچه شر و نقصان است لازمه ماهیتاست و ماهیت منبع آن بشمار می‌رود."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.