Skip to main content
فهرست مقالات

عنایت الهی در اندیشه عرفانی

نویسنده:

(8 صفحه - از 95 تا 102)

کلید واژه های ماشینی : عنایت، عنایت الهی، عارفان، خواجه عبد الله، سالک، لطف، جبر، مولانا، حق، مشیت

خلاصه ماشینی:

"(28) مولانا بالأخره نظر خود را در باب عنایت‌ به شرح زیر ابراز می‌دارد: نیم ذره زان عنایت به بود که ز تدبیر خود سیصدرصد ترک مکر خویشتن گیرای امیر پابکش پیش عنایت خوش بمیر(29) همان‌گونه که استاد جلال الدین همایی‌ متذکر شده مولانا منکر جهد نیست‌ و در بیان اندیشه‌های خویش به آیات قرآن‌ کریم و احادیث مأثوره بیش از هر مأخذی‌ توجه داشته و سرمایه و روح فکر و عقیده وی‌ در بحث«جهد و عنایت»مستند به همان‌ تعلیمات والا و متکی به همان گنجینهء لا یزال‌ آسمانی است،یعنی جهد و کوشش از ما و عنایت از حق تعالی است. (36) او به این دلیل در روز حشر از نامهء سیاه‌ خود نمی‌ترسد که متکی به عنایت‌ پروردگارست و هر چند فراوان دربانی‌ میخانه کرده است لکن از لطف ازل وی جنت‌ فردوس طمع دارد،حافظ عنایت را ضامن‌ عفو گناه می‌داند: چون حسن عاقبت نه به رندی و زاهدی است‌ آن به که کار خود به عنایت رها کنند از نامهء سیاه نترسم که روز حشر با فیض لطف توحید ازین نامه طی کنم دارم از لطف ازل جنت فردوس طمع‌ گرچه دربانی میخانه فراوان کردم بود که لطف ازل رهنمون شود حافظ و گرنه تا به ابد شرمسار خود باشم دوشم نوید داد عنایت که حافظا بازآ که من به عفو گناهت ضمان شدم(37) تفاوت نظر خواجه عبد الله انصاری با نظرگاه عارفانی همچون مولانا در این است‌ که خواجه در بیان مسأله عنایت متکی به‌ جبر محض است و عنایت را هم نوعی جبر و مشیتی الهی می‌داند،مشیتی که از پیش‌ تعیین شده،یعنی همان‌طور که قهر حق‌ شامل حال گروهی شده لطف او هم نصیب‌ برخی دیگر شده است لکن جلال الدین منکر جهد نیست اما عنایت الهی را سنگری‌ محکمتر از جهد می‌داند،سنگری‌ تسخیرناپذیر که انسان را از لغزش و فساد مصون می‌دارد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.