Skip to main content
فهرست مقالات

حسن و قبح عقلی

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : حسن و قبح، عقل، حسن و قبح عقلی، کتاب حسن و قبح عقلی، فعل، ذاتی، کاوشهای عقل عملی، نقد، کتاب، عقل عملی

خلاصه ماشینی:

"آیا همهء این بحثها دور از شأن‌ حکمت است و باید از متون فلسفی حذف‌ گردد؟و یا آنکه باید اصطلاحات را کاملا شناخت و در هر مورد با مراجعه به قرائن‌ و تعمق لازم معنای مقصود را به دست آورد؟ و ثالثا:آنچه مؤلف محترم کاوشهای عقل‌ عملی به عنوان ملاک تمایز میان عقل‌ نظری و عقل عملی گفته‌اند،گرچه مطلب‌ صحیحی است ولی این سخن در حقیقت‌ تفسیری است برای عقل عملی در اصطلاح‌ نخست(مبدأ ادراک نه تحریک)و این مطلب‌ را دیگران هم گفته‌اند که تفاوت نام‌گذاری‌ عقل به نظری و عملی به خاطر تفاوت مدرک‌ است،هر چند قوهء ادارک کننده یک چیز است. در فصل چهاردهم کتاب حسن و قبح‌ عقلی،نخست آراء مختلف دربارهء نحوه‌ ارتباط حکمت عملی ونظری ارزیابی شده و پس از آنکه نظریه خاص استاد سبحانی در این باره و نیز در پاسخ اشکال«هیوم»ذکر گردیده،نظریه مطرح شده در کاوشهای‌ عقل عملی،نقل و نقد گردیده است. مؤلف محترم کاوشهای عقل عملی نیز خود بر این مطلب تصریح کرده و گفته‌اند: «عموما رویدادها و هستی‌هائی که عامل‌ فعل و علت فاعلی آنها یک مبداء فاعلی‌ ذیشعور و مسئولی است رویدادهای‌ اخلاقی گفته می‌شود و رویدادهای‌ غیر ارادی که از عوامل غیر اختیاری و غیر مسئول سر می‌زند و حتی آن حرکات و اعمالی که از افراد ذیشعور اما غیر مسئول‌ مانند حیوانات و یا انسانهای نارسا و ناقص العقل تحقق می‌یابد با اینکه از هستی‌ها و پدیده‌های طبیعت محسوب‌ می‌گردد به خوبی و بدی و بایسی و نبایستی اخلاقی توصیف نمی‌شود»(ص 50) ولی در مقام نتیجه‌گیری از بحث خود گفته‌اند«تنها عاملی که هستی‌ها رابه‌ بایستی‌های اخلاقی توصیف می‌کند علم و اراده انسانها است که علت فاعلی این‌ هستی‌های می‌باشدن(صفحه 51)."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.