Skip to main content
فهرست مقالات

ستیزه ها و آمیزه ها در روند اندیشه توحیدی

نویسنده:

(10 صفحه - از 15 تا 24)

کلید واژه های ماشینی : اسلام، مرجئه، اندیشه، روند اندیشه توحیدی، خدا، معتزله، دین، غیلان، عقاید، ایمان

خلاصه ماشینی:

"حسن در اندیشه فرو رفت،ولی پیش از آنکه لب‌ به سخن باز کند،یکی از شاگردان او خواست مرزی‌ میان افراط و تفریط ترسیم نماید،از اینرو با گردنی کشیده بر پا ایستاد و گفت:مرتکب گناه‌ کبیره نه کافر مطلق است و نه مؤمن کامل،جایگاه‌ او میانه کفر و ایمان و«منزلهء بین المنزلتین»است، این مرد که واصل بن عطا بود،پس از اظهار این‌ سخن،خود را به کنار یکی از ستونهای مسجد رساند و به توضیح عقیده خویش برای دیگران‌ پرداخت. باری،ابو الحسن‌ علی بن اسماعیل اشعری(324-26 هـ)،که از اوان جوانی به مکتب معتزله دلبستگی داشت و اصول عقاید آن را نزد معروفترین استاد زمان‌ خویش الجبائی(متوفای 303 هجری)فرا گرفته‌ بود،و تا چهل سالگی از مدافعان معتزله بشمار می‌رفت و کتابهای بسیاری به همین منظور نگاشته‌ بود،به یکباره در خانه خویش معتکف گردید و پس‌ از مدت کوتاهی که به دو هفته نمی‌رسید،از انزوا بیرون آمد،و در هنگامی که مردم در مسجد اعظم‌ بصره برای نماز گرد آمده بودند با صدایی بلند چنین گفت: «هر که مرا می‌شناسد،که می‌شناسد،و هر که‌ نمی‌شناسد اکنون خود را به او می‌شناسانم. (20) پس از امویان،گر چه مدتی مأمون و معتصم‌ عباسی به اقتضای سیاستی که پیش گرفته بودند از معتزله که یکی از عقایدشان آزادی و اختیار بشر بود حمایت کردند،و با بهانه قرار دادن مسأله«خلق‌ قرآن»که از باورهای معتزلیان بود،شمار زیادی از مخالفان خویش را به بند کشیدند،و آنان را به قتل‌ رسانیدند که نمونه‌های شگفت‌آوری از آن در کتابها ثبت شده است،اما از زمان متوکل عباسی به‌ بعد،ورزق برگشت و عباسیان از عقاید اشاعره که از آن جمله مسأله جبر بود،پشتیبانی کردند و از آن‌ پس،مذهب اشعری مذهب رایج و عمومی جهان‌ اسلام شد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.