Skip to main content
فهرست مقالات

تذکر و احتجاج در خداشناسی دینی

نویسنده:

(16 صفحه - از 54 تا 69)

کلید واژه های ماشینی : خدا، احتجاج، تذکر، دینی، معرفت، یونان، خداوند، جدال، تفکر، تعقل

خلاصه ماشینی: "مطلبی که توضیح آن در اینجا ضرورتی می‌نماید این است که روش تفکر و تعقل در این مقام با روشی که در فلسفه یونان مطرح است، متفاوت می‌باشد زیرا:اولا، تعقل در یونان برای کشف امر ذهنی مجهول انجام می‌گیرد، ولی در این مقام از آنجا که انسان حامل معرفت فطری است و خداوند نیز مخلوقات را نشانه خویش و طریق توجه و یادآور معفرت فطری، قرار داده است، لذا تفکر و تعلق برای رفع غفلت و توجه به امر معلوم و مفعول می‌باشد، نه برای کشف مجهول. گرچه این نحوه احتجاج که دست آورد آن یک جزم و یقین ذهنی است، در سنت ادیان و سیره انبیای الهی مورد تأیید و تأکید قرار گرفته است، لیکن باید توجه داشت که این استدلال با آنچه در مشرب عقلی و فلسفی یونان مطرح شده تفاوتهایی دارد که توجه بدانها ضروری است: 1-چنانچه در مباحث گذشته بیان شد: احتجاج، بدین معنی، به هیچ وجه تکیه گاه اصلی دین در هدایت انسانها نیست، بلکه شناختی که از این طریق حاصل می‌شود قابل سنجش با معرفت حقیقی فطری نمی‌باشد. 4-در این شیوه از استدلال، تعقل در ذات خداوند و خالق راهی ندارد، بلکه به عکس، تعقل در مخلوق اساس راهیابی به اقرار و تصدیق به خالق است و لذا در روایات، تفکر و تعقل به ذات خداوند نهی شده و مورد سرزنش قرار گرفته، ولی تفکر در مخلوقات مورد تحسین واقع شده و در آیات و روایات بسیاری به آن دعوت شده است، که برای نمونه دو روایت ذکر می‌شود:«قال ابو عبد الله(ع)قال:ایاکم و التفکر فی الله»."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.