Skip to main content
فهرست مقالات

مدخل علم کلام

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : علم کلام، دینی، قید، متکلمان، اسلامی، مدخل علم کلام، تعریف، رسالت، تعریف علم کلام، موضوع علم کلام

خلاصه ماشینی: "مؤلفان«تاریخ فلسفه در جهان اسلامی»نیز همین خطا را تکرار کرده و رسالت علم کلام را دفاع از حدیث دانسته، وبر این اساس گروه عدلیه را در زمره متکلمان بشمار نیاورده‌اند و کلام اسلامی را منحصر در مکتب کلامی اشاعره دانسته‌اند (4) و از نظر روش بحث کلامی نیز تعریف ابن خلدون اشکال دارد، زیرا در آینده بیان خواهیم کرد. (10) محقق لا هیجی درباره تفاوت تعریف مواقف و مقاصد می‌گوید:«بنابر تعریف مواقف مباحثی از قبیل آنچه پیرامون جواهر و اعراض در متون کلامی مطرح گردیده، داخل در تعریف علم کلام خواهد بود، زیرا این گونه مباحث در قدرت و توانایی متکلم بر اثبات عقاید دینی مؤثر می‌باشند، ولی بنابر تعریف مقاصد، از دایره علم کلام بیرون می‌باشند، زیرا از جمله قواعد شرعی اعتقادی بشمار نمی‌روند» (11) 6-نامبرده سپس می‌گوید بهتر است در تعریف کلام چنین بگوییم:«صناعة نظریه یقتدر بها علی اثبات الدینیة»:کلام صناعتی نظری است که به واسطه آن می‌توان عقاید دینی را اثبات نمود. مؤلف مواقف بر این تعریف دو اشکال نموده است: اولا-در علم کلام درباره اموری بحث می‌شود که از احوال موجود بما هو موجود نمی‌باشد، مانند مباحث مربوط به معدوم، حال، بحثهای مربوط به نظر و دلیل که به لحاظ وجود ذهنی مورد بحث واقع می‌شوند نه وجود خارجی، و متکلمان قائل به وجود ذهنی نیستند. (13) تفتازانی هر دو اشکال را پاسخ داده است، در پاسخ اشکال اول می‌گوید:مباحث مربوط به نظر و دلیل از مبادی علم کلام است نه از مسائل آن، و بحث مربوط به معدوم و حال نیز از لواحق بحث وجود می‌باشد که برای توضیح بیشتر مقصود مطرح می‌گردد، و بسیاری از متکلمان نیز قائل به وجود ذهنی می‌باشند، و آنان که قائل به وجود ذهنی نیستند موضوع علم کلام را موجود بما هو موجود نمی‌دانند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.