Skip to main content
فهرست مقالات

حسن و قبح عقلی(2)

نویسنده:

(18 صفحه - از 54 تا 71)

کلید واژه های ماشینی : عقل، حسن و قبح عقلی، ادراک، یقینی، عدل، نظری، مشهورات، حکمت، نظریه، قضایای مشهوره

خلاصه ماشینی:

"ب:سخنی از صاحب محاکمات قطب الدین رازی صاحب محاکمات در این مورد بحث گسترده‌ای دارد که بخش‌ نخست از کلام او همان است که از یخ الرئیس نقل کردیم(البته با بیانی واضح‌تر)آنگاه‌ در قسمت آخر از بحث خود می‌گوید: عمل بدون علم،امکان پذیر نیست عقل عملی که وظیفه‌اش به کار گرفتن قوای‌ عملی بدن است،از عقل نظری کمک می‌گیرد مثلا ما یک مقدمه کلی داریم:«هر فعل‌ نیکوئی شایسته و واجب است که آورده شود»و ازاین مقدمه به دست می‌آوریم که: راستگوئی عملی است که آوردن آن شایسته و لازم است و پس از آنکه در مورد صدق،با عمل مواجه شویم یک قیاس منطقی تشکیل داده می‌گوئیم:«این‌ عمل صدق است و هر صدقی را شایسته و لازم است که انجام دهیم پس این‌ عمل،شایسته انجام دادن و لازم الاجراء است»و تحصیل این مقدمات و تشکیل‌ قیاس،همه وظیفهء عقل نظری است و عقل عملی همین رأی جزئی اخیر(این‌ عمل راستگوئی،لازم الاجراء است)را می‌گیرد و جهت اجراء آن،قوای بدن را بکار وا می‌دارد3. و به دیگر سخن اختلاف دو مدرک از نظر قلمور،همان طور که حکمت را بر دو نوع‌ تقسیم می‌کند همچنین مدرک را به دو نوع به نامهای عقل نظری و عملی تقسیم می‌نماید و این همان اصطلاح معروف میان فلاسفه است که نصوص برخی را یاد آور می‌شویم: الف:سخنی از فارابی پیشتاز این نظریه،حکیم معروف اسلام و معلم دوم فلسفه است وی در این مورد چنین می‌گوید: النظریة هی التی بها یجوز الانسان علم ما لیس من شأنه ان یعمله انسان،و العملیة هی التی یعرف بها ما شأنه ان یعمله الانسان بارادته‌6."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.