Skip to main content
فهرست مقالات

تعلق یا عدم تعلق جعل به ماهیت

نویسنده:

(6 صفحه - از 69 تا 74)

کلید واژه های ماشینی : جعل، عدم تعلق جعل به ماهیت، ماهیات، ماهیت، تعلق، ذات، شئ، ثبوت، نفس، شیخ الاشراق

خلاصه ماشینی: "ه--توجیه حاجی سبزواری قول منسوب به شیخ الاشراق را چنانکه مشهور است و به وجیزه حاضر نیز وارد است، قول منسوب به جمهور فلاسفه، قول به عدم تعلق جعل است به ماهیت، و لیکن از این میان نهاده بر پایه ذهاب شیخ الاشراق به عدم حصول وجود در اعیان( از جمله:حکمة الاشراق-در مجموعه مصنفات، چاپ مرحوم کربن، ج 2-طهران، انجمن فلسفه، 1397، ص 64-67)و نهایة انتساب او به اصالة الماهیه به اصطلاح متأخرین که علی‌ای حال به نحوی که در ذکر آمد، عاری از ربطی وثیق با ما نحن فیه نیست، او( شیخ الاشراق)را از قائلین به مجعولیت ماهیت در شمار آورده‌اند و هم بعضا مذهب او را توجیه کرده، چنانکه استادنا الاقدم صاحب منظومه در مقام شرح نظم آتی خویش: فی کون ماهیة او وجود او صیرورة مجعولا اقوالا رووا فعزی الاول للاشراقی و قدمشی المشاء نحو الباقی آورده است که«اکثر شیوع این مذهب( قول به مجعولیت ماهیت)از روزگار شیخ الاشراق که خاکش پاک باد و اتباع او می‌بوده است و چون گویا به عصر او قول به تقرر منفک از وجود ماهیات شیوع می‌داشته است، چنان پنداشته بوده‌اند که اگر قائل به محعولیت وجود شوند، از سر مغایرت وجود با ماهیت، و هم بر آن خواهد رفت که ماهیت در تقرر خویش بی نیاز است از جاعل و(مآلا)ثابتات ازلیه لازم خواهد آد و دفع این توهم بوده است که آنان را برانگیخته بوده است که قائل شوند بدینکه ماهیت در قوام ذات خویش مجعول است و نیازمند به جاعل، چنانکه محقق لاهیجی که رحمت بر او باد، با همه تصلبی که به اصالة الماهیه می‌دارد، چه به جعل و چه به تحقق، به مسئله بیست و هفتمین شوارق( ج 1، ص 124-: تتمیم تحصلی)می آورد که مراد از اینکه ماهیت مجعول است، نفی این توهم است که ماهیات در ازل بلاجعل و وجود ثابتات باشد و آنگاه وجود یا اتصاف ماهیت بدان( وج0ود)از جاعل به صدور رسد و اگر این توهم رفع شود در ذهاب به(قول به)جعل وجود یا اتصاف از پی یقین، بدینکه قبل از جعل، ماهیتی نیست مضایقتی نخودهد بود."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.