Skip to main content
فهرست مقالات

حسن و قبح عقلی یا پایه ارزشهای اخلاقی جاویدان (3)

نویسنده:

(16 صفحه - از 22 تا 37)

کلید واژه های ماشینی : حسن و قبح، حسن و قبح عقلی، مسألهء حسن و قبح عقلی، حکم، شرع، تحسین و تقبیح عقلی، ثواب و عقاب، ملاک حسن و قبح افعال، عدل، قبح عقلی قضایای حکمت

خلاصه ماشینی:

"7 پاسخ اشاعره (به تصویر صفحه مراجعه شود) منکران حسن و قبح ذاتی مانند فاضل قوشجی در شرح خود بر تجرید الاعتقاد خواجه،در رد این استدلال می‌گویند: جزم عقلاء به حسن و قبح در موارد یاد شده به معنی ملایمت و منافرت با غرض و یا صفت کمال و نقص نفسانی،می‌باشد،ولی نزاع میان عدلیه و اشاعره در این دو معنا نیست،بلکه مورد نزاع این است که برخی از افعال،چنان است که فاعل آن‌ مستحق مدح خداوند در عاجل،(دنیا)و ثواب الهی در آجل(آخرت)باشد؟!و برخی دیگر،فاعل آن،سزاوار ذم الهی در دنیا و عقاب خداوندی در آخرت باشد،و هرگز پذیرفته نیست که فردی به طور مستقل توانائی درک این معنی را داشته باشد. 16 ارزیابی سخن فضل (به تصویر صفحه مراجعه شود) داوری ایشان حاکی است که محل بحث میان عدلیه و اشاعره را درست به دست‌ نیاورده‌اند،آنچه در مسألهء حسن و قبح مورد بحث است،این است که عقل هر انسان صاحب‌ عقل و تمیزی،حکم به حسن و قبح بعضی از افعال کرده و فاعل آنها را مستحق مدح و ذم‌ می‌داند و در این حکم به فطرت پاک و طبیعت ملکوتی انسان استناد می‌کند بدون آنکه به‌ مصالح و مفاسد و یا کمال فعلی و نقص فعلی دیگر التفات نماید و ثواب و عقاب اخروی در این‌ مسأله دخالت ندارد،زیرا عمدهء هدف متکلمان اسلامی از این بحث،شناخت افعال الهی بوده‌ است بنابراین هیچ یک از دو طرف تردید در کلام«فضل»مورد بحث نیست."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.