Skip to main content
فهرست مقالات

جستاری در باب کنایه

نویسنده:

(9 صفحه - از 170 تا 178)

کلید واژه های ماشینی : کنایه، معنی، ارداف، ایهام، مجازی، ادبی، لفظی، خاک، تصحیح، زنان

خلاصه ماشینی:

"دست پیش کسی داشتن(دست جلو کسی گرفتن)کنایه از منع کردن و بازداشتن پر طاووس در اوراق مصاحف دیدم گفتم:این منزلت از قدر تو می‌بینم بیش گفت:خاموش که هر کس که جمالی دارد هر کجا پای نهد دست ندارندش پیش (31) دامن کشان(-با ناز و خرام)و غبار کالبد به هوا رفتن(-مردن و نابود شدن)در بیت زیر: دامن کشان که می‌رود امروز بر زمین فردا غبار کالبدش بر هوا رود (32) «دامن کسی را گرفتن»کنایه از: 1-التماس کردن و متوسل شدن مرا هر آینه روزی تمام کشته ببینی گرفته دامن قاتل به هر دو دست ارادت (33) 2-تظلم و دادخواهی کردن دست گیر این پنج روزم در حیات تا نگیرم در قیامت دامنت (34) 3-باز داشتن و منع کردن سحر سرشک روانم پی خرابی داشت گرم نه خون جگر می‌گرفت دامن چشم (35) 4-دستگیری و کمک کردن شیخ گفتش زان همه قرآن دمی دامنش نگرفت یک آیت همی (36) خرقه سوختن(آتش زدن)کنایه از: 1-ترک زهد و ریا کاری در خرقه چو آتش زدی ای عارف سالک جهدی کن و سر حلقه رندان جهان باش (37) 2-کافر شدن(نظیر زنار بستن) شیخ چون در حلقه زنار شد خرقه در آتش زد و در کار شد (38) 3-شکر و سپاس گفتن(نظیر صدقه دادن) ابروی یار در نظر و خرقه سوخته جامی به یاد گوشه محراب می‌زدم (39) و جنبیت کش(-خدمتگزار و بنده و غلام) تا جنبیت کش تو باشی بر سر این نوبتی داغ سلطان کن بدل طوق خلیفه کش بجان (40) جوش خوردگی بدیع و بیان الف-ایهام و کنایه ایهام یکی از مباحث معتنا به در علم بدیع است، که لغة به معنی به گمان افکندن است و بقول شمس قیس«این صیغ چنان بود که لفظی ذو معنیین بکار دارد، یکی قریب و یکی غریب تا خاطر سامع نخست به معنی قریب رود و مراد قایل، معنی غریب باشد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.