Skip to main content
فهرست مقالات

تحدید ماده از منظر معارف بشری و متفکران شرق و غرب

نویسنده:

(10 صفحه - از 110 تا 119)

کلید واژه های ماشینی : جسم، ماده، جوهر، کانت، اشراق، شیخ اشراق، فلسفه، هایزنبرگ، جسم طبیعی، مکان، رخداد، تعریف، عرض، کمیت، کیفیت، طبیعت، امتداد، عقل، تعریف جسم، حرکت، نور، دیدگاه، تحدید ماده، فرض، مقولات، ترجمه، تعریف جسم طبیعی، مفهوم، دیدگاه کانت، جسم جوهری

خلاصه ماشینی: "برای دریافت‌ نظر متکلمان دربارهء ماده تعاریف آنها از جسم را نقل‌ می‌کنیم: شیخ مفید معتقد است که اجسام از ذراتی متصل‌ به هم تألیف شده‌اند و از طول و عرض و عمق‌ برخوردارند. (6) شاید بتوان گفت از آنجا که بیشتر متکلمان دیدگاه‌ طبیعی و عرفی داشتند،تعریف آنها از ماده یا جسم‌ بر این اساس مبتنی است که جسم از اجزاء تشکیل‌ شده و اشغال کننده مکان است. برای بیان نظر کانت دربارهء ویژگی ماده باید به‌ ترتیب چنین بگوییم:اولا ماده عبارت از هر چیزی‌ است که دارای تقارن و توالی یا استمرار است؛چرا 1 l که در برخورد با عالم خارج،صور پیشین حس یعنی‌ مکان و زمان هستند که لباس تقارن و استمرار را بر تن آنها می‌پوشانند. کلمه«جوهر»در تعریف جسم طبیعی به‌ منزله جنس عالی و شامل انواع پنجگانه(عقل،نفس، هیولی،صورت و جسم)است و قید«امکان فرض ابعاد سه گانه»برای اخراج سایر انواع جواهر از تعریف جسم‌ طبیعی است»(26)بنابراین آوردن جوهر در تعریف‌ جسم،به معنای ترکیب جسم از ماده و صورت است. »(27) برای دریافت بهتر موضوع لازم است رابطه این دو معنا از جسم را بررسی کنیم:جوهر از آن جهت که‌ می‌توان ابعاد سه گانه را در او فرض کرد،جسم طبیعی‌ است. »(36) یکی از شارحان و مفسران آثار شیخ اشراق‌ در دوران معاصر درصدد یافتن منظور اصلی شیخ‌ درباره جسم برآمده است و چنین می‌نویسد:«می‌توان‌ نظر شیخ اشراق را در باب جسم این گونه خلاصه‌ کرد:در اینجا دو اساس برای موجودات ظلمانی وجود دارد: 1-جوهر مظلم یا ذرات که آنها در مکانی‌ نمی‌باشند و این همان امتداد است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.