Skip to main content
فهرست مقالات

جنبش ذاتی طبیعت

نویسنده:

(11 صفحه - از 62 تا 72)

کلید واژه های ماشینی : حرکت، جوهر، ذات، صدر المتألهین، حرکت جوهری، اسفار، صدر المتألهین حرکت جوهری، فعل، بقا، حرکت در جوهر

خلاصه ماشینی:

"بعضی از دلایلی که مخالفان حرکت جوهری اقامه کرده‌اند عبارت است از: 1-انقلاب ماهیت لازمه پذیرفتن حرکت جوهری، انقلاب ماهیت است؛زیرا وقتی جوهر حرکت کند، از جوهریت خود خارج شده و تبدیل به جوهر دیگر می‌شود و این همان انقلاب ماهیت است. اشکال دوم این که:اگر بنا باشد حرکت در جوهر صورت گیرد، از آن جا که حرکت، تدریجی است، لازمه آن پیدایش جوهر جدید در هر لحظه است؛پس امکان تحقق انواع جوهری تا بی‌نهایت وجود دارد و این محال است؛چون موجود بالفعلی نداریم. مرحوم سبزواری در ذیل بیان ابن سینا، اشکال دیگری را استفاده می‌کند و آن این که:بنابر حرکت جوهری در ذات انسان، چگونه یک شی‌ء به انواع 2l زیاد تبدیل گشت؟یک حقیقت چگونه تبدیل به حقایق زیاد شده است؟چطور یک شی‌ء در ذاتش هم جسم است و هم مجرد؟این اشکال لازمه قول به جسمانی الجدوث و روحانی البقا بودن نفس است. ابن سینا در حل اشکال مذکور، ماده با «صورة ما»را پذیرفته و نیز گفته است که:یک جهت دیگر برای حفظ وحدت لازم است و آن بقای مدبرش است، یعنی عقل مدبر بقا دارد، پس موضوع عوض نشده است صدر المتألهین بر این گفتار ابن سینا تکیه کرده و معتقد است که می‌توان اشکال بر حرکت جوهری را با همین توجیهات رفع نمود (7) و در نتیجه زیربنای اشکالهای ابن سینا متزلزل شده و از بین می‌رود. اگر بخواهیم چنین مثالی را مطرح کنیم، ممکن است گفته شود:شاید چیز دیگری وجود داشته باشد که از آتش گرمتر و از آب سردتر باشد، پس نباید با این گونه مثالها از یک بحث فلسفی گذشت."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.