Skip to main content
فهرست مقالات

نقد و بررسی مبانی فصاحت

نویسنده:

مترجم:

(20 صفحه - از 175 تا 194)

کلید واژه های ماشینی : فصاحت، لفظ، عبد القاهر، بلاغت، عرب، واژگان، قرآن، لغویان، شعر، ابن سنان

خلاصه ماشینی: "مثل اینکه او نظر جاحظ و دیگران که اعجاز قرآن را به نظم آن می‌دانند، رد می‌کند و می‌گوید:«در کلام جز لفظ و معنا چیزی نیست و فصاحت هم باید به این دو مربوط باشد یعنی لفظ استوار و معنا نیکو باشد». (46) به همین خاطر است که یکی از پژوهشگران معاصر معتقد است که:عبد القاهر بین دو اصطلاح خلط کرده است:«فصاحت و بلاغت نزد وی یکی است، نمی‌توان بین آنها تفکیکی قائل شد چون فصاحت در واژگان نیست بلکه فصاحت در معانی است، و نمی‌توان گفت کلمه فصیح است، قبل از آنکه با واژگان دیگر که تشکیل جمله‌ای می‌دهند ترکیب شود و معنای واضحی را افاده کند». (59) دکتر احمد مطلوب نظر جرجانی درباره نظم را چنین تفسیر می‌کند:«شاید انگیزه دینی موجب ابراز این رأی شد، چون واژگان قرآن کریم عربی است و شاعران و خطیبان و مردم عادی هم آنها را به کار می‌برند، و اگر تنها به کار روند مزیتی نخواهند داشت و عبدالقاهر به خاطر اینکه اعجاز قرآن را مطرح کند و آنچه را که در محیطهای مختلف رایج است، رد نماید به نظریه نظم روی می‌آورد تا آرای مختلف را رد کند و طعنه‌های مغرضان را متوقف سازد«. (68) اما محقق معاصری معتقد است، عبد القاهر مقلد آرای گذشتگان نیست(هر چند معتقد به تأثر از آنها می‌باشد)«چون نزد گذشتگان، نظم امری عمدی و تحقیقی نبوده است بلکه امری ناخودآگاه بوده است مخصوصا وقتی به زیبایی شعر یا اعجاز قرآن نظر داشتند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.