Skip to main content
فهرست مقالات

جنبش ذاتی طبیعت

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : ذات ،حرکت توسطیه ،حدوث ،حرکت ،حدوث عالم ،زمان ،حدوث زمانی عالم ،عرفانی ،حل مسأله حدوث زمانی عالم ،حرکت جوهری و حدوث عالم ،متکلمان ،ماده ،ولایت ،معنای ذاتی بودن حرکت عالم ،حرکت جوهری ،سخن ،محرک ،خداوند ،حرکت جوهری در ذات عالم ،انسان ،اهل سنت ،حرکت قطعیه ،پیامبر ( ص ) ،حرکت در جوهر ،امری مطابق حرکت توسطیه ،حرکت توسطیه سیال ،زمان از حرکت توسطیه ،ذاتی طبیعت ،محی‌الدین عربی ،عالم حرکت جوهری

خلاصه ماشینی:

"مثلا، سرعت و بطأ حرکتها، با زمان سنجیده می‌شود:حرکت سریع، حرکت بطئ داریم، اینها چگونه توجیه می‌شوند؛به خاطر همین محظورات است که بعضی از متکلمان، به جای موهومی بودن زمان، گفته‌اند:زمان وجود دارد ولی منشأ انتزاعش عالم ماده نیست و زمان از حرکت ماده منتزع نشده است. حل مسأله حدوث زمانی عالم خلاصه سخن آن که:قائلان به حدوث زمانی عالم و یا قدم زمانی عالم باید تبیین کنند که مقصود از زمان چیست؟از طرف دیگر، گفته می‌شود که در شرایع و ادیان آسمانی بر حدوث عالم تأکید شده است و به تعبیر مرحوم صدر المتألهین:«القول بحدوث العالم مجمع علیه بین الانبیاء-علیهم السلام-و الحکماء»، (19) در این صورت، حدوث زمانی عالم را چگونه حل کنیم؟! قائلان به وجود زمان استدلال می‌کنند که با درک زمان است که آدمی کارهایش را با زمان تطبیق می‌کند، مفاهیمی را بر اساس زمان به کار می‌برد، سرعت و بطأ و یا قبل و بعد غیر مجامع، با مقیاس زمان سنجیده می‌شود و اگر زمان امر واقعیت‌دار نباشد، سنجش‌ها نادرست خواهد بود و بالطبع بسیاری از امور بدیهی که قابل تشکیک نیست مورد تردید قرار خواهند گرفت. متکلمی که زمان را موهوم و یا ذهنی می‌داند، چه تجددی برای زمان قائل است؟ چگونه می‌توان از هر امر متجدد مثل طلوع خورشید، چیزهای نامعلوم را اندازه گرفت؟!اگر مثلا آمدن زید موهوم بود، مقصود از موهوم بودن، آیا امر ذهنی است یا امر خارجی غیر قطعی و یا چیز دیگر؟و اگر چنانکه آمدن زید قطعی شد، چگونه ارزیابی می‌شود؟اگر گفته شود:وقت آن معلوم نیست، در این صورت، به زمان آمدن زید برگشت می‌کند، نه به خود آمدن، و اگر گفته شود:ذهنی است، مسلما آمدن زید ذهنی نخواهد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.