Skip to main content
فهرست مقالات

رساله جبر و اختیار

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : شر، فعل، اراده، میر داماد، خدا، انسان، اختیار، کیفر و پاداش، خیر، اراده خدا

خلاصه ماشینی: "زیرا کردار آدمی گر چه بر اراده او مترتب است، اما اینکه انسان فعل را اراده می‌کند، یعنی حصول ضروری اراده فعل، و همچنین اراده اراده فعل، و اراده اراده اراده فعل، و تا هر قدر که ادامه دهیم، [همه این اراده‌ها]از خدا سرچشمه می‌گیرند نه از انسان؛پس چرا آدمی مستحق کیفر و پاداش باشد؟ [در پاسخ باید گفت:]در این تحقیق دقت کن و بدان که وجوب کیفر و پاداش از لوازم ماهیات افعال نیک و زشت است، و از آن رو که فاعل مباشر محلی است که فعل را[از سوی خدا]می‌پذیرد، به فاعل مباشر باز می‌گردد، نه به خالق و افاضه کننده و ایجاد کننده فعل. 4-در اینجا میر داماد، خود اشکال استحقاق کیفر و پاداش را بر مبنای نظریه خویش مطرح می‌کند و بیان می‌دارد که اگر همه علتهای فعل انسان و از جمله اراده او توسط خدا ایجاد می‌شود، پس چرا انسان مورد مؤاخذه و مجازات قرار می‌گیرد؟ پاسخ وی این است که ایجاد کننده فعل مستحق کیفر نیست، بلکه این استحقاق متوجه فعل مستحق کیفر نیست، بلکه این استحقاق متوجه محل، یعنی انسان، می‌باشد. فیلسوف ما در کتاب قبسات(صفحه 466 و 467)در تفسیر آیه شریفه‌«بیدک الخیر انک علی کل شئ قدیر»در بیان علت اینکه خداوند تنها خیر را به خود نسبت می‌دهد و از ذکر شر خودداری می‌کند، سه نکته را که در واقع سه پاسخ به مسأله شرور است، مطرح کرده، در این رساله تنها به دو پاسخ اخیر از این سه، اشاره می‌کند و سپس آن را در تفسیر آیه مذکور صادق می‌داند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.