Skip to main content
فهرست مقالات

حسن و قبح افعال از دیدگاه علامه طباطبایی

نویسنده:

(15 صفحه - از 74 تا 88)

کلید واژه های ماشینی : حسن و قبح ،فعل ،اعتبار ،حسن و قبح افعال ،شر ،ادراکات ،وجوب ،انسان ،فاعل ،اعتبار حسن و قبح ،اعتبار وجوب ،احساسات ،علامه طباطبایی ،اندیشه ،عقل ،نظام ،اجتماع ،مصداق ،علم ،صفت ،حسن و قبح عقلی ،ادراکات اعتباری ،حسن و قبح اخلاقی ،اصول ،کمال ،قبح افعال در تاریخ فلسفه ،حقیقی ،صفت فعل ،علامه طباطبائی ،اعتبار وجوب و حسن

خلاصه ماشینی:

"چنانکه علامه طباطبائی، پس از تشریح اعتباریات شعری، چنین نتیجه گرفته‌اند: «با تأمل در اطراف بیان گذشته، باید اذعان نمود به اینکه ممکن است انسان یا هر موجود زنده دیگر (به اندازه شعور غریزی خود)در اثر احساسات درونی خویش که مولود یک سلسله احتیاجات وجودی مربوط به ساختمان ویژه‌اش می‌باشد، یک رشته ادراکات و افکاری بسازد که بستگی خاص به احساسات مزبور داشته و به عنوان نتیجه و غایت، احتیاجات نامبرده را رفع نماید و با بقاء و زوال و تبدل عوامل احساسی و یا نتایج مطلوبه، زایل و متبدل شود، (و اینها همان علوم و ادراکات اعتباریه‌ بالمعنی الاخص می‌باشند که در آخر مقاله پنجم تذکر داده شد). این ملایمت در اصل، مربوط به حرکات و آثار تکوینی قوای فعاله فاعل است، ولی توسط فاعل علمی، در مورد احساسات درونی مانند احساس‌ سیری و فعل خوردن که تحقق حالت سیری معلول آن است، و نیز ماده خوراکی و افعال دیگری که فعل خوردن متوقف بر آنهاست، به کار می‌رود و در نتیجه حسن اعتباری پدید می‌آید؛همانگونه که وجوب اعتباری نیز بر پایه همین مکانیسم اعتبار سازی انجام می‌گیرد. دو اشکال را که مربوط به بحث ماست مورد بررسی قرار می‌دهیم: اشکال اول:اعتبار حسن و قبح و سایر ادراکات اعتباری از احکام عقل عملی است؛زیرا اعتبار، دادن حد یک چیز به چیز دیگر است، و این کار تنها از انسان بر می‌آید، ولی حیوان قادر به چنین تصرفاتی نیست، بنابراین در انسان از غیر جنبه عقل، و در انواع دیگر حیوانی، هیچگونه اعتباری وجود ندارد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.