Skip to main content
فهرست مقالات

جایگاه عقل در اجتهاد

نویسنده:

(12 صفحه - از 113 تا 124)

کلید واژه های ماشینی : عقل ،اجتهاد ،شرع ،اخلاق ،ملازمه ،قضیه ،منطق ،قانون ،جایگاه عقل در اجتهاد ،دین ،ابلاغ ،قانون ملازمه ،نظری ،استنباط ،فعلیت ،عقل خاص ،اصول ،حسی ،ملازمهء عقل و شرع ،دانش ،مشروط ،واقع ،قانون ملازمه عقل و شرع ،امکان ،مرحله ،عقل در قانون ملازمه ،شناخت ،خدا ،شرع و عقل ،قانون تلازم عقل و شرع

خلاصه ماشینی:

"پرسش این است: اکنون که از راه نقادی قانون تلازم عقل و شرع‌ آشکار گردید که تنها از جانب عنصر شرعی این‌ قانون،می‌توانیم قانون ملازمه کلی و غیر مشروط داشته باشیم و از جانب عقل خاص(که کمالش‌ تدریجی و توانش محدود و نظرش در معرض خطا می‌باشد)امکان برقراری ملازمهء کلی و غیر مشروط نیست،پس عقل در اجتهاد چه موقعیتی دارد و سهم‌ آن چه اندازه و چگونه است؟و سرانجام این بخش‌ از قانون ملازمه که می‌گوید: هر قرار عقلی مطابق است با یک قرار شرعی،تا کجا درست است؟و چگونه باید تقریر شود،تا اشکالی پیش نیاید؟ به سخن دیگر،اگر عقل عام فقط مبانی همگانی‌ احکام اجتهادی را مقرر می‌دارد و در خود آنها نظر نمی‌دهد،و اگر عقل خاص که یکی از عناصر آلی و طریقی استنباط است،محدودیت و امکان‌ تخلف از واقع را داشته باشد،پس عقل چگونه و تا چه اندازه در مسائل اجتهادی عمل می‌کند؟و جایگاه آن کدام است؟ پس از این پرسش،نوبت به سه پرسش دیگر می‌رسد:نخست اینکه،در آن منطقه‌ای که عقل، به‌طور مشروط،مدخلیت دارد،آیا حجیت‌ اجتهادی نیز دارد؟ دوم اینکه،اگر دارد آیا حجیت آن از سنخ‌ مدرکیت است یا از سنخ منجزیت؟ سوم اینکه،در صورت برخورداری از مدرکیت یا منجزیت،آیا حجیت آن لازم است یا متعدی*و یا شامل و مطلق؟ بخش دوم در بخش کنونی پاسخهای ممکن را مورد بررسی‌ قرار می‌دهیم."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.