Skip to main content
فهرست مقالات

نقش نهضتهای علوی در تجزیه قدرت خلافت عباسی

نویسنده:

(14 صفحه - از 170 تا 183)

کلید واژه های ماشینی : خلافت، علویان، محمد بن جریر طبری، طبرستان، احمد بن واضح یعقوبی، طبری، قیام، محمد بن‌علی بن عبد، حق، تجزیه قدرت خلافت عباسی

خلاصه ماشینی:

"دعبل(28)که به‌ دوستی خاندان علی(ع)سخت مشهور است،از مدح ایشان پروایی نداشت،لذا،گذشته از آنکه قصائدش از نظر ادبی در شمار زیباترین‌ آثار دورهء عباسی است،بیان کنندهء حق علویان در خلافت نیز هست: ذکرت محل الربع من عرفات‌ فاسبلت دمع العین بالعبرات‌ مدارس آیات خلت من تلاوه‌ و منزل وحی مقفع العرصات‌ دیار عفاها جور کل منابذ(29) ولم تعف بالا یام و السنوات‌ قبور بکوفان و اخربی بطیبه‌ و اخری بفخ نالها صلوات‌ و اخزی بارض الجوزان محلها و قبر ببا خمری لدی العبرات‌ هم اهل میراث النبی اذا اعتزوا و هم خیر قادات و خیر حماه(30) سید حمیری(31)نیز دربارهء حق خلافت‌ علویان،با اشاره به واقعهء تاریخی-سیاسی غدیر خم گفته است: ..... اشعار مزبور در دیوان سید حمیری چنین آمده است: فعندها قام النبی الذی‌ کان بما یاهره یصدع‌ یخطب مامورا و فی کفه‌ کف علی نورها یلمع‌ رافعها اکرم بکف الذی‌ یرفع و الکف الذی ترفع‌ من کنت مولاه فهذا له‌ و الله فیهم شاهد یسمع‌ و قطعوا ارحامه بعده‌ فسوف یجزون بما قطعوا قیام نفس زکیه نخستین قیام علوی در روزگار عباسیان که همزمان‌ با خلافت منصور عباسی در حجاز شکل گرفت، قیام محمد بن عبد الله بن حسن بن علی(ع)بود که‌ شیعیانش او را نفس زکیه و المهدی می‌نامیدند. ابو عبد الله محمد بن‌ احمد مقدسی،احسن التقاسیم،فی معرفة الاقالیم،چاپ‌ دخویه،لیدن،1906 ص 64)و به گفتهء ابن حوقل،مملکت‌ اسلام از شرق به کشور هند و از غرب به سرزمین سیاهان‌ سواحل اقیانوس اطلس و از شمال به بلاد روم و ارمنستان،و آلان و آران و خزر،و سرزمینهای بلغار و اسلاو و ترکستان و چین و از غرب به خلیج فارس محدود می‌شود(آدام متز، تمدن اسلامی در قرن چهارم هجری،ج اول،ترجمهء علیرضا ذکاوتی قراگوزلو،چاپ دوم،تهران،امیر کبیر،1364،ص 15) آتشکده‌های دین زردشت دایر و مشتعل بود و اسپهبدان هنوز کیش نیاکان خود را از دست نداده‌ بودند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.