Skip to main content
فهرست مقالات

معرفت شناسی شیخ اشراق

نویسنده:

(22 صفحه - از 3 تا 24)

کلید واژه های ماشینی : سهروردی، اشراق، شیخ اشراق، ادراک، انسان، نفس، قضیه، ذات، علم، مفاهیم

خلاصه ماشینی: "در مورد این قسم از علم حضوری، می‌توان نظر شیخ اشراق را با توجه به مبانی خاص او چنین بیان داشت:علت فاعلی و مفیض وجود لزوما موجودی مجرد است و جسم نمی‌تواند پدید آورنده جسم دیگر باشد؛زیرا نفس آدمی با اینکه جوهر نورانی و حی است، قادر به ایجاد برزخ و جسم نیست. نیز باید افزود همین استدلال را می‌توان در مورد ادراکات حسی، مانند ابصار، به کار برد؛به این شرط که در مقدمه شماره 3 این نکته توضیح داده شود که از نظر شیخ رؤیت و مشاهده برای«نفس»حاصل می‌شود و صورتی که نزد نفس است، هیچگاه مشهود نفوس دیگر نبوده و یا در عالم جسمانی و طبیعی وجود پیدا نمی‌کند. براساس مبنای خاص سهروردی در مورد مفاهیم اعتباری عقلی، باید گفت که خود مفهوم«نسبت»که در احکام و قضایا تحقق پیدا می‌کند، یک امر اعتباری عقلی است و نمی‌توان آن را در جهان خارج یک امر متعین و موجود مستقل به شمار آورد؛زیرا بر اساس ملاک سهروردی، فرض وجود چنین مفهومی در عالم خارج تسلسل را لازم می‌آورد. حال در این مقام، این پرسش به میان می‌آید که:اگر نسبت، یک امر ذهنی است، چگونه می‌توان از مطابقت یا عدم مطابقت آن با عالم خارج سخن به میان آورد؟در پاسخ باید گفت از نظر سهروردی، حوزه واقعیت یا نفس‌الامر تنها شامل موجودات متعین و مستقل و یا محسوس نمی‌گردد، بلکه ابعاد و جنبه‌های خارج و واقعیت به گونه‌ای است که ظرف این نوع از مفاهیم نیز می‌باشد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.