Skip to main content
فهرست مقالات

حسن و قبح عقلی از نظر علامه طباطبایی

نویسنده:

(20 صفحه - از 32 تا 51)

کلید واژه های ماشینی : حسن و قبح، عقل، ادراکات، فطرت، حسن و قبح عقلی، اعتباری، انسان، وجوب، فعل، احکام

خلاصه ماشینی:

"حال شواهد و دلائل این مدعا: (به تصویر صفحه مراجعه شود)1-اگر به سلسله مقالاتی که در جلد اول و دوم اصول فلسفه آمده است،توجه کنیم‌ خواهیم دید که یکی از بحثهای مهم و ارزنده‌ای که در اصول فلسفه مطرح شده است،بحثهای‌ مربوط به ادراک و احکام و خواص آن می‌باشد که با طرز جالب و بی‌نظیری به تحلیل ماهیت‌ علم و ویژگیهای آن پرداخته است،و به همین مناسبت پس از آنکه طی چند مقاله دربارهء ادراکات حقیقی یا علوم نظری بحث می‌کند،آنگاه ادراکات اعتباری و علوم عملی را مورد ارزیابی قرار می‌دهد تا از نقطه نظر فلسفی و روانشناسی،چگونگی پیدایش ادراکات اعتباری‌ ارزیابی گردد،و به همین جهت مطالبی نیز در تعریف حسن و قبح ایراد می‌کند. (به تصویر صفحه مراجعه شود)3-علامه در تفسیر المیزان نظریهء خود را درباره مسائل اخلاقی و اصول ثابت آن و معیار ارزشهای اخلاقی بیان کرده‌اند که خلاصهء سخنان ایشان را نقل می‌کنیم: انسان پس از آنکه با معنای حسن و قبح از طریق مطالعه پدیده‌های هستی و از جمله اندام و صورت انسانهای دیگر،آشنا گردید،آن را توسعه داده و در مورد اهداف و مقاصد خود در زندگی اجتماعی بکار گرفت و آنچه را مایهء سعادتمندی‌ بشر یا بهره‌مندی و تمتع از حیات می‌باشد،به حسن متصف نموده،و مخالف آنرا قبیح شمرده است،بنابراین عدالت و احسان به مستحقان،تعلیم و تربیت، خیرخواهی و نظائر آنها را شایسته حسن دانسته و ظلم و عدوان و نظائر آن را ناپسند و قبیح شمرده است و از همین رهگذر،جاودانگی اصول اخلاقی نیز توجیه‌ می‌گردد،زیرا اگر ملایمت و هماهنگی یا عدم ملایمت و ناهماهنگی افعال،با اهداف و اغراض اجتماعی،همیشگی و دائم باشد حسن و قبح آنها هم ثابت و همیشگی است و در غیر این صورت متحول و ناپایدار است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.