Skip to main content
فهرست مقالات

معرفت شناسی از دیدگاه فیلسوف شهید مطهری (ره) (2)

نویسنده:

(16 صفحه - از 68 تا 83)

کلید واژه های ماشینی : اصل امتناع تناقض، تصدیق، بدیهیات، تصور، ذهن، حکم، بدیهی، قضیه، جزمی، منطق

خلاصه ماشینی:

"پاسخ اشکال فخر رازی این است که درست است که تصور،مساوی با معلوم بودن است،ولی باید توجه داشت که هرگاه مفهومی که تصور شده مرکب از دو جزء:اعم و مساوی است،چنین مفهومی به عنوان یک مفهوم مرکب معلوم است، ولی از لحاظ شناخت اجزاء آن مجهول است،و از این جهت نیاز به تعریف دارد، و به عبارت دیگر هر صورت ذهنی انطباق ذاتی دارد با واقعیتی از واقعیت‌ها،و آن‌ صورت،علم است و آن واقعیت،معلوم. 7 ج:اصل امتناع تناقض و سایر بدیهیات،همه بدیهیات اولیه هستند و در عین حال همهء آن‌ بدیهیات به اصل امتناع تناقض نیازمند می‌باشند،چیزی که هست نوع نیازمندی‌ بدیهیات اولیه به اصل امتناع تناقض با نیازمندی نظریات به بدیهیات مختلف‌ است،نوع نیازمندی نظریات به بدیهیات این است که نظریات‌ تمام هستی خود را مدیون بدیهیات هستند،یعنی‌ نتیجه‌ای که از یک قیاس گرفته می‌شود عینا مانند فرزندی است که مولود پدر و مادر است ولی نوع نیازمندی بدیهیات اولیه به«اول الاوایل»طور دیگری است،و آن‌ را به دو نحو می‌توان تقریر کرد: یکی به همان تقریری که در متن(کلام علامه طباطبائی)شده،که حکم‌ جزمی عبارت است از ادراک مانع از طرف مخالف،مثلا حکم بزمی درباره اینکه‌ زید ایستاده است وقتی میسر می‌شود که حکم حالتی را به خود بگیرد که احتمال‌ عدم ایستادن را سد کند،و سد این احتمال بدون کمک اصل امتناع تناقض میسر نیست،با کمک اصل امتناع تناقض است که علم به اینکه حتما زید ایستاده است‌ و خلاف آن نیست صورت وقوع پیدا می‌کند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.