Skip to main content
فهرست مقالات

نقد براهین «حدوث اجسام»

نویسنده:

(15 صفحه - از 15 تا 29)

کلید واژه های ماشینی : حدوث ،فعل ،فاعل ،متکلم ،حادث ،تعلق ،علت ،وجوب بالغیر ،ذات ،خداوند ،واجب بالغیر ،حمل ،واجب ،اراده ،ملاک تعلق وجوب بالغیر ،ارادی ،امکان ،انسان ،قدیم ،زمان ،فعل به فاعل ،حدوث اجسام ،حدوث عالم ،مشکل ،فاعل ارادی ،مطلق ،به فاعل ،تعلق به فاعل ،ممکن ،اعم

خلاصه ماشینی:

"او به جای حدوث، امکان نهاد تا راهی برای تعلق مستمر ممکن و تأثیر دایم واجب بگشاید، ولی مشکلش همان است که امکان چگونه می‌تواند علت باشد؟ حال اگر ملاک را موجودیت بدانیم، مشکلی بزرگتر، گریبانگیر ماست؟ خواجه طوسی خود از کسانی است که در این مسئله گرایش فلسفی دارد و به دو دلیل اثبات می‌کند که علت احتیاج ممکن به علت، امکان است نه حدوث: 1 هرگاه ذهن ما ماهیت ممکنه را ملاحظه کند و بخواهد وجود یا عدم را بر او حمل کند، نیاز به علت دارد. اگر معلوم شود که علت نیاز چیست، چه فرقی دارد که فعل را به معنای مسبوق به عدمی بگیریم که مستند به اراده فاعل است و به اصطلاح فعل ارادی است یا مستند به فاعل است، خواه فاعل بالطبع باشد و خواه فاعل بالإراده؟ وانگهی هنگامی که ملاک تعلق و وابستگی به طور دقیق شناخته شود، چه تفاوتی دارد که فعل را منحصر در ابداع یا اعم از احداث وابداع بدانیم؟ البته شیخ الرئیس در باره این که نباید استناد به فاعل ارادی را در مفهوم فعل معتبر بدانیم، نکته بسیار ظریفی دارد. این مطلب همان است که شیخ الرئیس بر آن تأکید دارد و در باره آن می‌گوید: «حتی لوجاز هیهنا أن لا یکون مسبوق العدم یجب وجوده بغیره و یمکن له فی حد نفسه لم یکن هذا التعلق»؛(1) حتی در صورتی که جایز باشد که حادث، واجب بالغیر نباشد و فی حد نفسه واجب بالذات باشد، تعلق به غیر ندارد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.