Skip to main content
فهرست مقالات

چالش فلسفی غزالی و ابن رشد و نقش آن در شکوفایی حکمت و کلام اسلامی

نویسنده:

(8 صفحه - از 100 تا 107)

کلید واژه های ماشینی : معاد، غزالی، بدن، حشر، فلاسفه منکر حشر و معاد، اجساد، صدرالمتألهین، منکر حشر و معاد جسمانی، روح، منکر

خلاصه ماشینی: "3 نقد صدرالمتألهین به گفته‌ی صدر المتألهین رحمه الله در مواردی از کتابها و تألیفاتش تصریح می‌کند که روح مفارق انسان به بدنی غیر از بدن اول باز می‌گردد، وی برگشت روح به اجزای بدن اول را منکر شده و گفته است: مثلا زید پیرمرد همان کسی است که جوان بود، و عین همان شخصی است که طفل، صغیر، و زمانی جنین در شکم مادر بوده و اجزای او باقی نیست، در حشر نیز چنین است، بنابراین کسانی که قایل به بازگشت اجزای بدن به محشر هستند ناخود آگاه تقلید می‌کنند. دیدگاه متکلمان متکلمان و در رأس آنان فخر رازی معاد را پذیرفته، اعاده‌ی معدوم را ممتنع شمرده و گفته‌اند: انسان با فساد و تباهی بدن از بین نمی‌رود، و اجزای اصلی بدن او همیشه باقی است، این گروه همه‌ی آیات قرآن و روایاتی که در زمینه‌ی معاد و حشر وارد شده بر این معنا حمل کرده و گفته‌اند: مراد آنها عبارت است از گرد آمدن اجزای متفرق مادی و عنصری پراکنده در زمین، چرا که حقیقت انسان همین اجزای مادی و عنصری است. نقد صدرالمتألهین صدرالمتألهین رحمه الله در پاسخ فخر و متکلمان می‌گوید: اگر معاد عبارت باشد از بازگشت همین اجزای مادی و عنصری، این که حشر نیست، بلکه دنیایی است مانند دنیای اول «فالقیافة لیست عندهم إلا إعادة هذه الأجساد المعدومة برمتها» این بازگشت به آخرت نیست، بلکه بازگشت است به دار دنیا، دار عمل و تحصیل نه به دار جزا و تکمیل، سخنان فخر با این که متکلمی برجسته به شمار می‌رود در مرتبه‌ی عوام اهل اسلام است، حال آن که در آیات قرآن سخن از «تبدیل امثال» و «مالا تعلمون» است، چنان که فرمود: «نحن قدرنا بینکم الموت وما نحن بمسبوقین* علی اگن نبدل اگمثالکم وننشاگکم فیما لا تعلمون» (واقعه/60 61) ."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.