Skip to main content
فهرست مقالات

جوهر جسمانی در اندیشه مثبتان و نافیان

نویسنده:

(7 صفحه - از 125 تا 131)

کلید واژه های ماشینی : جوهر، جوهر جسمانی، عوارض، عرض، حس، برهان، جوهر و عرض، عقول، عقل، اعراض، اثبات، ملاصدرا، نفوس، علامه طباطبایی‌رحمه الله، جوهر جسمانی در اندیشه مثبتان، برهان شبیه برهان علامه طباطبایی‌رحمه، اثبات جوهر جسمانی، عوارض قایم به‌آن، برهان علامه طباطبایی‌رحمه الله، جوهر جسمانی امری بدیهی، فلسفه، امر محسوس، اقامه، شی‌ء، وجود جوهر جسمانی، حس جوهر، بالذات، عرض قایم به‌آن، وجود جوهر، اثبات جوهر نفسانی

خلاصه ماشینی: "بدین ترتیب باید گفت حواس ظاهری اگر چه تنها عوارض جسم را ادراک می‌نمایند ولی هنگامی که درک این عوارض به عقل عرضه می‌گردد عقل در مورد حکم به وجود جسم، کوچک‌ترین تردیدی به خود راه نمی‌دهد؛ زیرا آنچه عارض یک جسم به شمار می‌رود بدون وجود صورت، تحقق به خود نمی‌پذیرد؛ بنابراین اگر کسی جسم را از جهت عوارض آن، یک موجود محسوس و قابل اشاره‌ی حسی به‌شمار آورد سخن به گزاف نگفته است». دلیل دیگر علامه بر وجود جوهر جسمانی که در کتاب اصول فلسفه و روش رئالیسم آورده‌اند عبارت است از این که: «ما نمی‌توانیم اندیشه خود را بی «من» تصور کنیم، ولی «من» بدون «اندیشه‌ی خود» قابل تصور است. ما حس جوهرشناس نداریم اما به عقل خود می‌فهمیم که موجود خارجی یا این که حالت و صفتی برای شی‌ء دیگر و نیازمند به موضوعی است که متصف به آن می‌شود، و در این صورت، «عرض» خواهد بود و یا نیازمند به موضوع و موصوف خارجی نیست در این صورت آن را «جوهر می‌نامیم؛ پس آنچه متعلق ادراکات حسی قرار می‌گیرد، اگر عرض باشد ناچار نیازمند موضوع جوهری می‌باشد و اگر نیاز به موضوع نداشته باشد خود آن، جوهر خواهد بود از نظر عقل چاره‌ای جز پذیرفتن وجود جوهر جسمانی نیست»."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.