Skip to main content
فهرست مقالات

اراده

نویسنده:

(9 صفحه - از 115 تا 123)

کلید واژه های ماشینی : اراده، فعل، اراده‌ی الاهی، خدا، صفت، ذات، خداوند، مرید، صفات ذات، اراده صفت فعل الاهی

خلاصه ماشینی:

"انسان را از شئون نفس و در زمره‌ی کیفیات یا افعال آن دانسته و درباره‌ی گوهر آن به گفت و گو پرداخته‌اند: «جمهور اشاعره» آن را صفتی دانسته‌اند که مرجح یا مخصض یکی از دو طرف فعل و ترک است و آن را وصفی مغایر با علم و قدرت به حساب آورده‌اند(1)شمار زیادی از «معتزله» آن را از سنخ ادراک به شمار آورده، آن‌گاه اراده را به «اعتقاد نفع» و کراهت را به «اعتقاد ضرر» تفسیر کرده‌اند. (1) افزون بر آن چه که در متون مقدس اسلامی درباره‌ی اراده الاهی آمده است، استدلال‌های عقلانی نیز از سوی متکلمان و فیلسوفان برای اثبات اصل صفت اراده اقامه شده است از جمله آن که: خداوند به همه‌ی ممکنات علم دارد و قدرت وی به گونه‌ای یکسان به همه تعلق می‌گیرد؛ با این حال برخی از ممکنات ایجاد می‌شوند و برخی ایجاد نمی‌شوند و به بیانی دیگر، بعضی ممکنات در زمانی خاص ایجاد می‌شوند نه پیش از آن زمان و نه پس از آن و این در حالی است که در هر یک از این زمان‌ها ایجاد آن امکان پذیر بوده است. (1) فیلسوفان و متکلمان درباره نسبت اراده با قدرت سخن گفته‌اند و در تفاوت آن دو گفته‌اند: قدرت به معنای مبدئیت فاعل حی مختار برای افعالش به هر دو سوی فعل مقدور به شکل یکسان تعلق می‌گرد؛ ولی اراده تنها با یکی از دو طرف فعل مقدور پیوند دارد ووقوع آن را به وجوب بالذات در مورد خداوند و به وجوب بالغیر در مورد غیر خدا واجب می‌کند(2) قدرت الاهی نامتناهی است و دامنه‌ی شمول آن هر ممکنی را پوشش می‌دهد؛ ولی مقدور بودن چیزی وقوع آن را لازم نمی‌کند و تنها اموری در خارج پدیدار می‌شوند که اراده‌ی الاهی به آن‌ها تعلق گیرد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.