Skip to main content
فهرست مقالات

رهیافتی به اندیشه ملی- مذهبی

نویسنده:

(24 صفحه - از 250 تا 273)

کلید واژه های ماشینی : ناسیونالیسم ،ـــ ،سیاسی ،دین ،ملی ،ملت ،ملی‌گرایی ،اسلام ،حق ،مکتب ،اندیشه ،تاریخ ،حاکمیت ،انسان ،فرهنگ ،اعتقاد ،پیوند ،نظام ،زبان ،حقیقت ،قدرت ،مردم ،اصول ،ملت به‌معنای جدید ـــ ،ناسیونالیسم ـــ ،تلاش ،ملت به‌معنای جدید ،عصر جدید ،دین اسلام ،حق حاکمیت

بحث درباره ناسیونالیسم و بررسی اوصاف و مراتب آن، گرچه مربوط به عصر جدید و آثار و نتایج آن است، ولی مدت ها است که موردتوجه افراد و جماعت های گوناگون قرار گرفته است و هر یک به شیوه خود به کاوش آن پرداخته و بسته به نوع نگاه یا شیوه تعاملی که با آن داشته اند، به نتایج متفاوتی دست یافته اند که در بیشتر موارد، صرفا تعدد رهیافت یا تکثر سطحی و بی بنیاد مطالب و رویکردها نیست، بلکه به مراتب، دارای غنا و فربهی خاصی بوده و در پاره ای نمونه های آن به صورت منظومه های فکری و سیاسی نیز درآمده است. این مباحث که از همان سرآغازهای ظهور این ایده شروع شده است تا کنون نیز باجدیت و اهتمام شایان توجهی ادامه یافته است. اگرچه در هر برهه ای، بسته به اوضاع و احوال حاکم، این جستارها، شکل و شمایل یا سمت وسوی خاصی داشته اند، در کل به نوعی، جریان اندیشه ورزی و تحقق دادن به مقتضیات و لوازم ملی گرایی را سامان داده و دست کم آن را پیگیری کرده است؛ به گونه ای که امروزه می توان این گونه تلاش های انجام گرفته اعم از: فکری، فرهنگی، سیاسی و حتی نظامی را با عنوان «تاریخ وفرهنگ ناسیونالیسم» دسته بندی کرد و به مثابه یک مکتب، آن را در کنار یا دست کم در ذیل مکاتب و مرام های فکری و فلسفی جدید موردتوجه قرار داد

خلاصه ماشینی:

"درست است که اسلام به‌عنوان یک دین الاهی همة این فوارق و تفاوت‌ها را می‌بیند، ولی آن‌ها را انکار یا تحقیر نمی‌کند بلکه این امور را نوعی از آیات الاهی می‌شمارد و می‌فرماید: «و من آیاته خلق السموات والارض واختلاف السنتکم و الوانکم ان فی ذلک لآیات للعالمین»[35] ازاین‌رو وجود تنوع زبانی، نژادی و سایر امور دیگری ازاین‌قبیل از دیدگاه این دین پذیرفته شده است، زیرا در یکی از اصولی‌ترین مبانی فکری و اعتقادی خود که رکن اصلی جهان‌بینی اسلامی را نیز تشکیل می‌دهد، اثبات صفت وحدانیت مطلق و همه‌جانبة الاهی است و ماسوای خداوند، قطعا از این صفت ذاتی و منحصرانة خداوندی عاری است و کاملا طبیعی خواهد بود که دین اسلام به تعدد نژادها و زبان‌ها و … معتقد باشد؛ زیرا این مسأله، امری بنیادی در جهان‌بینی و دیدگاه کلی اسلام است؛ چنان‌که می‌فرماید: «یا ایها الناس انا خلقناکم من ذکر و انثی و جعلناکم شعوبا و قبائل لتعارفوا ان اکرمکم عندالله اتقیکم»[36] بدین‌ترتیب جای چون‌وچرا دربارة این مسائل، در حوزة دین اسلام، هرگز تا حد تقسیم انسان‌ها به اردوگاه‌های متنازع بربران و برتران وجود ندارد؛ زیرا آن‌چه امت واحد انسانی را از یکدیگر متمایز می‌کند، عوامل زیستی و ژنتیکی نیست و اساسا در جهان‌بینی‌های والایی که اهداف و مقاصد پاکی را دنبال می‌کنند، هیچ‌گاه به عوامل متغیر یا نازل تا این حد اهمیت و اعتبار نمی‌دهند که به محوری برای تعیین صلاحیت‌ها و مصالح تبدیل شوند؛ به‌ویژه اگر این عوامل به انتخاب و آگاهی یا دخل و تصرف افراد ربطی نداشته باشد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.