Skip to main content
فهرست مقالات

پرداختن به فلسفه دین

نویسنده: ؛

بهار 1384 - شماره 5 (24 صفحه - از 121 تا 144)

کلیدواژه ها : خدا ،حق متعال ،فلسفهء دین ،تجربهء دینی ،تجربهء حسی ،پارادایم‌ تجربه ،فیزیکالیسم ،فراورانشناسی ،معرفتشناسی کانت

کلید واژه های ماشینی : تجربهء دینی ،فلسفهء دین ،دینی ،شناخت خدا ،پرداختن به فلسفهء دین ،تجربهء ،تفسیر طبیعت‌گرایانه از عالم ،تفسیر دینی ،تجربه‌های دینی ،پلورالیسم دینی ،حق متعال ،حقیقت متعال ،پارادایم تجربه ،متعال ،تجربهء حسی ،دیدگاه دینی ،مورد تجربهء ،حضور خدا ،قرار داد ،پدیده‌های ذهنی ،مفاهیم دینی ،سخن گفت ،دینی خاص ،رخ می‌دهد ،حاصل می‌شود ،مشارکت ندارند ،قرار دارند ،مورد توجه ،نشان می‌دهد ،قرار می‌دهیم

جان هیک معتقد است:برای پرداختن به فلسفهء دین(که کارش بررسی شناخت خدا و تبیین خداباوری است،بدان‌گونه که برای ملحد هم مجاب‌کننده باشد)باید دانست که: شناخت ما،همچون بعد جسمانی ما،محدود بوده و به سطحی از حقیقت مربوط می‌شود که برای ما آشکار شده است؛لذا برای شناخت بیشتر حقیقت،باید شناخت دیگران را هم‌ مورد توجه قرار داد و پذیرفت که رویکردهای مختلف به دین و خدا،هر کدام یک یا چند جنبهء محدود از آن حقیقت را بیان می‌کنند و نه همهء جهات آن را؛بنابراین فیلسوف‌ دین در این مسأله می‌تواند با سلوک در معرفت شنا سی کانت و به شیوهء فلسفهء تحلیلی-که هیچ مطلبی را وحی منزل نمی‌داند-نقطهء برتر مشترک بین آن رویکردها را برگزیند.این نقطه،در رویکردهای شناخت خدا و ایمان به‌ او،همان تجربهء دینی است. در هر دو تفسیر دینی و طبیعت‌گرایانه از عالم،می‌توان از تجربهء دینی سخن گفت. این تجربه که در نتیجهء حضور خدا در عالم و دین‌ورزی آدمی حاصل می‌شود،می‌تواند انسان را،در یک سیر تکامل تدریجی،از خودمحوری به همدردی جهانی-و شناخت‌ خدا-سوق دهد.اما ملحدان،برای آنکه از پذیرش تجربهء دینی معذور باشند-شکل‌ خاصی از تفسیر طبیعت‌گرایانه از عالم را برگرفته‌اند که فیزیکالیسم نام دارد.فیزیکالیسم‌ برمبنای اصلی اساسی خود،تقلیل‌گرایی،همهء پدیده‌های فراجسمانی را به ویژگیهای‌ جسم فرو می‌کاهد ولی،گرفتار دو تناقض منطقی و تجربی است:تناقض منطقی آن،این‌ است که از همبستگی پدیده‌های ذهنی و مغزی به وحدت آنها حکم می‌کند،حال آنکه‌ منطقا چنین حکمی درست نیست؛و تناقض تجربی آن است که نمی‌تواند از پدیده‌های‌ مسلم فراروانشناختی،یک تفسیر مناسب ارائه دهد.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.